null

Zielony szyk - balustrady w budynkach z połowy XX wieku

Drukuj otwiera się w nowej karcie

Kolor elementów wystroju elewacji jest nieodłączną częścią architektury i w takim samym stopniu, jak artykulacja i detal fasady, stanowi o jej charakterze. Ostatnio jednak odnawiane metalowe balustrady balkonów malowane są na kolor czarny, antracytowy lub szary. Wynika to zapewne z naszych obecnych upodobań estetycznych. Jednak przenoszenie współczesnej estetyki na obiekty zabytkowe nie jest podejściem właściwym.

Renowację metaloplastyki znajdującej się na elewacji historycznych budynków należy zawsze poprzedzić badaniami stratygraficznymi powłok malarskich. Ich wyniki potrafią czasem zaskakiwać. W obiektach z epoki socrealizmu, tak licznych w Warszawie, elementy metaloplastyki barwiono na kolor zielony. I nie był to mało wyrafinowany kolor butelkowej zieleni, na który często malowano popularne w czasach PRL-u ogrodzenia posesji i inne elementy metalowe.

Był zielony, jest szary

W latach 50. XX wieku balustrady balkonów i podokienne kwietniki były malowane na zniuansowane odcienie jasnej zieleni. Wiele przykładów takiego detalu do dzisiaj przetrwało na fasadach domów Marszałkowskiej Dzielnicy Mieszkaniowej, ale także na terenie całej Warszawy (fot.1). 

Zielona mała balustrada przy oknie.

 

Na zdjęciu: Marszałkowska 28.

Ważne jest więc, aby przy przeprowadzaniu remontów zachować oryginalną kolorystykę wszystkich elementów zewnętrznego wystroju elewacji budynków, które zostały zaprojektowane jako zamknięta kompozycja. Takim przykładem uwspółcześnienia zabytkowego wyglądu jest elewacja budynku przy al. Wyzwolenia 16, w sąsiedztwie placu Zbawiciela (fot. 2,3). 

Wysoki budynek z oknami.

Na zdjęciu: al. Wyzwolenia16.

Okno z szarą balustradą.

 

Na zdjęciu: al. Wyzwolenia 16.

Choć kamienica wykończona okładziną z jasnego piaskowca została pięknie zrewaloryzowana, to pomalowanie balustrad portfenetrów na kolor jasnoszary zmieniło wygląd elewacji.  
Patrząc na jeszcze nieremontowany, identyczny budynek po przeciwnej stronie ulicy pod nr 15, możemy porównać, jak pierwotnie wyglądała elewacja z zachowanym oryginalnym zielonym kolorem metaloplastyki (fot. 4,5 ).

Elewacja budynku z dużą liczbą okien.

Na zdjęciu: al. Wyzwolenia 15.

Wysoka balustrada przy oknie.

Na zdjęciu: al. Wyzwolenia 15.

Konserwator pilnuje zielonego detalu

W obiektach zabytkowych, które są remontowane z udziałem środków m.st. Warszawy Stołeczny Konserwator Zabytków przywiązuje ogromną wagę do odtworzenia wszystkich elementów wykończenia elewacji, które mają decydujący wpływ na wizerunek i charakter zabytku oraz odzwierciedlają gust epoki, w której powstały.

Dobrym przykładem właściwych praktyk konserwatorskich jest wyremontowana dzięki dotacji miejskiej, fasada budynku przy ul. Pięknej 31/37. W tym przypadku zwrócono szczególną uwagę na przywrócenie oryginalnego detalu elewacji. Jasnozielone balustrady nadają wyjątkowej lekkości i świeżości temu monumentalnemu budynkowi (fot. 6). 

Elewacja z oknami z balustradami.

 

Na zdjęciu: ul. Piękna 31/37.

Prace poprzedzono badaniami stratygraficznymi, dzięki którym udało się spod patyny czasu i miejskich zanieczyszczeń, wydobyć pierwotny kolor balustrad (fot. 7,8). 

Zielona balustrada przy oknie.

Na zdjęciu: ul. Piękna 31/37.

Odsłonięte warstwy farby na balustradzie podczas badań.

 

Na zdjęciu: Odkryte podczas badań kolejne warstwy malarskie.

Przykład ten pokazuje, w jak ogromnym stopniu kolor, nawet drobnego detalu, oddziałuje na odbiór estetyczny całej elewacji budynku. 
Na osiedlu Bielany I, potocznie nazywanym „Piechotkowo” (link) w remontowanym z udzialem miejskiej dotacji budynku przy ul. Skalbmierskiej 21, odtworzono kolorystykę balkonów, w podobnym odcieniu zieleni (fot. 9). 

Elewacja budynku z oknami zabezpieczonymi balustradami.

Na zdjęciu: zielone balustrady na Piechotkowie.

Co ciekawe, w kilku sąsiednich budynkach zachowały się malowane na ten sam kolor drewniane okiennice zabezpieczające drzwi balkonowe prowadzące do przydomowych ogródków (fot. 10 ).  

Zielona okiennice.

Na zdjeciu: zielone okiennice na Piechotkowie.