null

Zespół Cmentarzy Wyznaniowych na Powązkach

Drukuj otwiera się w nowej karcie

Zespół Cmentarzy Wyznaniowych na Powązkach

Pierwszy listopada - dzień Wszystkich Świętych jest okazją do odwiedzenia Zespołu Cmentarzy Wyznaniowych na Powązkach. Zwiedzający będą mogli nie tylko podziwiać historyczne cmentarze, ale również wesprzeć ratowanie zabytków w ramach kwest prowadzonych przez stowarzyszenia, działające na rzecz opieki nad zabytkami cmentarzy.

Zespół Cmentarzy Wyznaniowych na Powązkach łączy w sobie sześć nekropolii: Cmentarz Powązkowski, Cmentarz Ewangelicko-Augsburski, Cmentarz Ewangelicko-Reformowany, Cmentarz Żydowski, Cmentarz Muzułmańsko Kaukaski i Cmentarz Muzułmańsko Tatarski.

Początki Zespołu sięgają końca XVIII w. kiedy to w 1790 r., jako pierwszy poza granicami ówczesnego Miasta, na terenach wsi Powązki powstał Cmentarz Powązkowski. Niedługo po nim, w 1792 r. założone zostały obydwa cmentarze ewangelickie, a w 1806 r. Cmentarz Żydowski. Pod koniec lat 30. XIX w. powstał Cmentarz Muzułmański Kaukaski, a po jego zamknięciu w 1867 r. Cmentarz Muzułmański Tatarski. Zlokalizowanie nekropoli poza granicami Miasta było związane z regulacjami władz mającymi na celu zapewnienie
higieny i bezpieczeństwo sanitarnego mieszkańcom Miasta.

Na przestrzeni XIX i XX ww. cmentarze wielokrotnie zwiększały swoją powierzchnię zajmując dzisiaj łącznie niemal 93 ha. Przez teren Zespołu przetoczyły się cztery powstania niepodległościowe. Każde z nich pozostawiło trwałe ślady zniszczeń. Jednak najdotkliwiej nekropolie ucierpiały podczas ostatniej wojny. Mimo to, na tle zniszczeń wojennych Miasta Zespół jest najlepiej zachowanym źródłem wiedzy o historii i kulturze dawnej Warszawy.

Cmentarze stanowią unikalny przykład zachowanej spuścizny materialnej i niematerialnej Miasta. Tutaj znajdują się mogiły wybitnych postaci, zasłużonych dla historii Polski na przestrzeni minionych dwóch stuleci. Ich biogramy mówią przy tym o wielokulturowej tożsamości Miasta. Zabytki cmentarzy to w dużej części dzieła o dużych walorach artystycznych, historycznych i poznawczych.

W październiku 2011 r. przedstawiciele Zespołu zwrócili się wnioskiem, przygotowanym przy wsparciu Biura Stołecznego Konserwatora Zabytków do Generalnego Konserwatora Zabytków o uznanie Zespołu za Pomnik Historii. Pomnik historii jest jedną z czterech form ochrony zabytków jakie w art. 7 przewiduje ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z 2003 r. Wyróżnienie zabytku tym tytułem przez Prezydenta RP jest kwestią prestiżową. Uznanie Zespołu za Pomnik Historii stworzy możliwość pozyskania środków na jego ratowanie i jednocześnie pozwoli zachować te bezcenne zabytki dla następnych pokoleń.

 

Dla zainteresowych w załączeniu artykuł Anny Jagiellak "Trzy wieki wielokulturowości – Zespół Cmentarzy Wyznaniowych na Powązkach"

Załączniki: