null

Wilanowski Park Kulturowy - Komisaria

Drukuj otwiera się w nowej karcie
Front Komisarii z XVIII wieku. Fot. BSKZ
Front Komisarii z XVIII wieku. Fot. BSKZ

 

Budowa rezydencji dla komisarza dóbr wilanowskich rozpoczęła się w 1775 r. i trwała do roku następnego. Zleceniodawcą był August Adam Czartoryski, ówczesny właściciel majątku. Zapłata za kopanie fundamentów i wymurowanie ścian trafiła do architekta Jana Kotelnickiego, który odpowiedzialny był również za budowę kościoła św. Anny w Wilanowie.

 

Według barokowej mody

 

Komisaria składała się z dworu, stajni i wozowni. Zostały one zaprojektowane w typowo barokowym układzie między ogrodem a dziedzińcem. Za dworem z ryzalitem w elewacji frontowej, wybudowanym na planie prostokąta, założono geometryczny ogród. Wiemy jak wyglądał jedynie z zachowanych planów. Wozownia i stajnia powstały po bokach obszernego dziedzińca.

 

Podział na dwie części

 

Przełomowym zdarzeniem dla Komisarii było przedzielenie założenia na dwie części. Stało się to w wyniku przesunięcia w latach 1845-1850 układu komunikacyjnego, czyli traktu czerniakowskiego. Dwór znalazł się po zachodniej stronie drogi, zaś zabudowania gospodarcze po wschodniej. Zaczęły one funkcjonować niezależnie od siebie. Budynek dworu w XIX w. został rozbudowany w kierunku północnym.

 

Oficyny połączono dodatkowym skrzydłem od wschodu i zabudową od frontu. Kompleks został więc zamknięty z czterech stron, a komunikacja odbywa się przez bramę. W XIX w. urządzono w nich kuźnie, a następnie garaże i warsztaty.

 

Przedszkole i mieszkania

 

Po II wojnie światowej w dworze urządzono przedszkole, a w 1972 r., po przeznaczeniu go na mieszkania, przeszedł gruntowny remont. Przywrócony został mu wtedy późnobarokowy charakter. Zachowane zostały XVIII-wieczne mury konstrukcyjne, piwnica oraz historyczna więźba dachowa. Budynek przyciąga uwagę łamanym dachem polskim, pokrytym ceramiczną dachówką. Budynek do dziś pełni funkcję mieszkalną.
 



 

Budynek Komisarii
Zobacz galerię (4 zdjęć)
Droga (dziś ul. S.K. Potockiego) która rozdzieliła dawne założenie na dwie częśc
Dawna oficyna Komisarii skrzydło północne.
Ogrodzenie dawnego założenia komisarii.