null

Wilanowski Park Kulturowy - giardino segreto

Drukuj otwiera się w nowej karcie

Giardino segreto po włosku oznacza „sekretny, tajemniczy ogród”. Tym mianem określano wydzieloną część ogrodu, przeznaczoną do wypoczynku wyłącznie właścicieli i najbardziej zaufanych gości.

Ogród z kwaterami i alejkami.

Na zdjęciu ogród różany w Wilanowie. Fot. BSKZ.

Ogród znajdował się zwykle w pobliżu domu i był oddzielony od pozostałych przestrzeni np. murem, żywopłotem lub szpalerem. Był bardzo popularny zwłaszcza w renesansie. Dziś zachęcamy do zapoznania się z dziewiętnastowiecznym jego przykładem - ogrodem różanym będącym częścią założenia pałacowo-parkowego w Wilanowie.

Przypomnienie złotego wieku

Neorenesansowy ogród różany w stylu giardino segreto powstał na zlecenie Augusta i Aleksandry Potockich w latach 1855-1856. Autorem projektu był architekt Bolesław Paweł Podczaszyński. Skąd pomysł na tego typu ogród? Ówcześni właściciele Wilanowa poprzez jego ideę i wystrój chcieli przywołać obraz epoki odrodzenia włoskiego i zarazem wizję złotego wieku ludzkości. Wcześniej zamysł ten realizował król Jan III Sobieski, co jest widoczne w programie ideowo-artystycznym rezydencji wilanowskiej. 

Pergole jak w winnicy

Do starożytnych tradycji włoskich, wskrzeszonych w sztuce renesansu i baroku, nawiązywał także Franciszek Maria Lanci - architekt Potockich działający w Wilanowie wraz z Podczaszyńskim. Jego projektu są dwie okazałe pergole znajdujące się przy północnym i południowym skrzydle pałacu. Konstrukcje pokryte pnącą winoroślą nie bez powodu kojarzą się nam ze starorzymskimi winnicami. Do antyku nawiązywał także, założony w tym samym czasie przy północnym skrzydle pałacu, tzw. Gaj Akademosa z półkolistą, kamienną ławą, zwieńczoną ceramicznymi statuami kanefor (motyw dekoracyjny w postaci kobiety niosącej na głowie kosz). 

Dziś ogród dla wszystkich

Podczas prac rewaloryzacyjnych przeprowadzonych dekadę temu przywrócono zarówno XIX-wieczny kształt ogrodu różanego, jak i nasadzenia roślinne charakterystyczne dla tego okresu. Było to możliwe dzięki zachowanym rysunkom projektowym. Główna różnica polega na tym, że dziś ogród mogą odwiedzać wszyscy.

Przestrzeń ogrodu jest bardzo kameralna. Zamyka ją południowe skrzydło pałacu wraz z tarasami ozdobionymi kamiennymi figurami lwów i wazami wypełnionymi kwiatami, od wschodu funkcję tę przejmuje wspomniana już pergola porośnięta winoroślą japońską, od południa i zachodu - niski kamienny murek, na pozostałym odcinku - elewacje innych zabudowań. 

XIX-wieczne odmiany róż

Wnętrze zakomponowane jest wokół fontanny z chłopcem i łabędziem. Kwatery obwiedzione są niskimi żywopłotami z bukszpanu zwyczajnego. Rośnie tu blisko 5 tysięcy róż rabatowych, krzewiastych i pnących w historycznych angielskich i francuskich odmianach, pochodzących sprzed 1867 roku, m.in. odmiany „Bernstein Rosa”, „Joseph’s Coat”, „Schloss Eutin”, „Bella Epoque”. W ogrodzie znajdziemy także i inne rośliny: lilie, powojniki, pacioreczniki, heliotrop. W lato wystawiane są drzewka cytrusowe (Kalamondynka f. pienna) w klepkowanych, dębowych donicach, malowanych w biało-zielone pasy, zrekonstruowanych zgodnie ze źródłami historycznymi.

W ogrodzie znajdziemy także dekoracje rzeźbiarskie: ceramiczną figurę Wiktorii i cztery rzeźby alegoryczne: Zgody, Pszczelarstwa, Rolnictwa i Rybołówstwa, stojące przy bramie wiodącej do parku południowego. 

Ogród z kwaterami i alejkami.
Zobacz galerię (6 zdjęć)
Ogród z kwaterami i alejkami.
Wejście do ogrodu z czterema rzeźbami na kolumnach.
Drzewko cytrusowe w donicy.
Ogród różany i fragment pałacu.
Pergola z winoroślą i ławki.