null

Wilanowski Park Kulturowy – fabryka marmolady

Drukuj otwiera się w nowej karcie
Wilanowski Park Kulturowy – fabryka marmolady. Fot. BSKZ
Wilanowski Park Kulturowy – fabryka marmolady. Fot. BSKZ

Przy zbiegu ulic S. K. Potockiego i Vogla, można dostrzec wtopiony we współczesne osiedle mieszkaniowe historyczny budynek. Przez dziesiątki lat zmieniał swoje przeznaczenie od młyna i tartaku przez gorzelnię do fabryki marmolady.

Powstał w latach 1857-1865 jako część zespołu przemysłowego, zbudowanego z inicjatywy Augusta Potockiego, kolejnego właściciela dóbr wilanowskich. W jego skład wchodziły młyn i tartak tworzące jeden kompleks. Budynek zachował swoje pierwotne przeznaczenie do 1879 r., kiedy został przeznaczony na suszarnię chmielu, warsztaty i magazyn.

 

Przebudowa wg projektu znanych architektów

 

W 1908 r. budynek został przebudowany na gorzelnię, według projektu uznanego Biura Architektoniczno-Budowlanego Rogójski, B-cia Horn, Rupiewicz (do ich flagowych realizacji należą kamienica przy ul. Lwowskiej 17 oraz Dom Technika NOT przy ul. Czackiego 3/5 ).

 

Po przebudowie budynek mieścił część produkcyjną oraz biurowo-administracyjną. Na początku lat 20. XX w. remont przeszła elewacja budynku. Gorzelnia przestała działać na przełomie lat 1932/33 r.
Marmolada z wilanowskich jabłek

 

Kolejna funkcja budynku wynikała z ciężkich czasów wojny. W 1940 r. z inicjatywy Adama Branickiego, właściciela Wilanowa, w budynku otworzono Przetwórnię Konserw Owocowych i Warzywnych. Fabryka marmolady, bo tak ja nazywano, przetwarzała dużą ilość owoców pochodzących z sadów znajdujących się w granicach dóbr wilanowskich. Za całą inwestycję, która dawała w tym czasie pracę około 150 osobom, był odpowiedzialny Bernard Praszkier. Był on specjalistą od ogrodnictwa i przetwórstwa owoców. W czasie wojny trafił wraz z rodziną z Wilanowa do warszawskiego getta. Szczęśliwie dzięki staraniom Ilzy Glinickiej – niezwykle zasłużonej postaci dla Wilanowa czasów okupacji - został z niego uratowany.

 

Zamiast fabryki - osiedle

 

Wytwórnia funkcjonowała jeszcze kilka lat po wojnie, kiedy w wyniku reformy rolnej teren jej został upaństwowiony i przekazany najpierw SGGW, a następni WSS „Społem”. Osiedle, które obecnie wchłonęło historyczne zabudowania, powstało w 2007 r. Przy jego wjeździe stoi niepozorny, mały budynek – jest to dawna fabryczna stróżówka. Obecnie w budynku dawnej fabryki marmolady są mieszkania, biura i punkty usługowe.

Fabryka marmolady, piętrowy budynek o spadzistym dachu, zbudowany w literę L
Zobacz galerię (4 zdjęć)
Fabryka marmolady, piętrowy budynek o spadzistym dachu, zbudowany w literę L
Rok 2007. Fabryka marmolady przed remontem.
Fabryka marmolady obecnie.