null

Wilanowski Park Kulturowy - cmentarz wilanowski

Drukuj otwiera się w nowej karcie
Neogotycka kaplica na cmentarzu wilanowskim. Fot. BSKZ
Neogotycka kaplica na cmentarzu wilanowskim. Fot. BSKZ

 

Na przestrzeni wieków w Wilanowie było kilka cmentarzy, które w większości znamy teraz jako stanowiska archeologiczne. Zgodnie z dawnym chrześcijańskim zwyczajem cmentarze były lokalizowane bezpośrednio przy kościele. Dopiero po wydaniu edyktu nantejskiego w 1777 r., zaczęto je zakładać w oddaleniu od kościołów i osad miejskich.

Nowe miejsce na cmentarz

Taka sytuacja miała miejsce także w Wilanowie. Około 1816 r. zlikwidowano cmentarz przy kościele św. Anny i w odległości kilkuset metrów założono nowy (obecnie u zbiegu al. Wilanowskiej z ul. Wiertniczą). Całość połączono kompozycyjnie poprzez poprowadzenie alei obsadzonej lipami, biegnącej od kościoła do kaplicy cmentarnej. Dzisiaj aleja jest słabo czytelna z powodu przecięcia jej przez ul. Przyczółkową.

Kaplica Potockich

Fundatorką nowego miejsca pochówków była Aleksandra Potocka, właścicielka dóbr wilanowskich. Architektem, który w 1816 r. zaprojektował niewielki cmentarz na planie koła był Chrystian Piotr Aigner. Po śmierci w 1821 r. Stanisława Kostki Potockiego, męża fundatorki, na środku cmentarza została wybudowana na planie krzyża greckiego niezwykle piękna, neogotycka kaplica. Stała się centralnym punktem założenia, od którego zostały promieniście poprowadzone alejki.

W kaplicy złożone zostały szczątki Stanisława Kostki Potockiego oraz jego brata Ignacego. Po kilkudziesięciu latach przeniesiono je wraz z sarkofagami do kościoła św. Anny. Na cmentarzu wokół kaplicy chowane były osoby zasłużone dla pałacu, zaś w odleglejszych kwaterach, włościanie wilanowscy i mieszkańcy wsi.

Cmentarz rozrastał się wraz z upływem czasu. Z pierwotnego planu koła został wykreślony plan krzyża greckiego, a następnie kwadratu z zaokrąglonymi narożnikami. Obrys jego dawnych granic otacza, charakterystyczne dla Wilanowa, XIX-wieczne ceramiczne ogrodzenie. Współcześnie teren cmentarza znacznie się rozrósł w kierunku północnym, tym samym zatracając dawną kompozycję.


 

Droga prowadząca z terenu cmentarza, po obu stronach, ażurowe, ceramiczne ogrodzenie
Zobacz galerię (3 zdjęć)
Górna część kaplicy z ozdobnymi okienkami i bogatą dekoracją na elewacji
Tablica nad wejściem do kaplicy z napisem: Aleksandra z X Lubomirskich Stanisławowa Potocka nieodżałowanemu mężowi sobie i swoiem