null

Wilanów dalekiej przeszłości

Drukuj otwiera się w nowej karcie

Na fotografii oranżeria pałacu w Wilanowie.Fot. BSKZ
Średniowieczny cmentarz odkryto przed Oranżerią pałacu w Wilanowie.Fot. BSKZ

Nim rozpoczęto budowę królewskiej siedziby, nazwanej z łaciny Villa Nova, obszar wokół przyszłego założenia pałacowo - ogrodowego tętnił życiem, a jego historia sięga daleko w przeszłość.
Pierwsze wzmianki o książęcej wsi Milanów (Milanowo) pochodzą już z XII w. W następnym wieku nadano ją klasztorowi benedyktynów w Płocku. W 1377 r. wieś stała się darem za zasługi dla rycerza Stanisława ze Strzelczykowa. Wkrótce przyjął on nazwisko Milanowski.

Wielu właścicieli Milanowa
Przez kolejne trzy wieki wieś pozostawała w rękach potomków rycerza. Kolejni właściciele byli osobistościami pełniącymi ważne funkcje na dworze królewskim: Bogusław Leszczyński (podskarbi koronny), Stefan Komorowski (sekretarz królewski) oraz Stanisław Krzycki. Ten ostatni bardzo szybko odsprzedał dobra ziemskie Markowi Matczyńskiemu, który kupił dobra, jako zaufany pośrednik, dla króla Jana III.
Sąsiedztwo króla nobilitowało. W XVII w. magnateria zaczęła nabywać majątki niedaleko stolicy. Zapewnić to miało prestiż oraz dostęp do dworu królewskiego. Często dobra te stanowiły zaplecze gospodarcze dla nieruchomości położonych w Warszawie.

Dawni mieszkańcy odkryci przez archeologów
Bardzo ciekawe informacje na temat dawnego życia na terenie dzisiejszego Wilanowa, przekazują nam wyniki wykopalisk archeologicznych. Najstarsze ślady pozostawili myśliwi i zbieracze z epoki mezolitu (czyli z ok. 8000 lat p.n.e.).

Wykopaliska z późniejszych epok również świadczą o obecności człowieka na tych terenach. Dawni mieszkańcy zajmowali się rolnictwem, hodowlą zwierząt oraz rybactwem.

Na podstawie badań antropologicznych szkieletów znajdujących się na cmentarzu, odkrytym w ogrodzie przed budynkiem dzisiejszej Oranżerii, naukowcy stwierdzili, że społeczność ta cieszyła się dobrym zdrowiem. Różniła się także zamożnością, o czym świadczy lokalizacja i wyposażenie grobów. Pierwsze pochówki mieszkańców wsi Milanowo sięgają przełomu XII/XIII w. Cmentarz znajdował się wokół kościoła.

Świątynia na polecenie króla w tym miejscu została zlikwidowana. Nową pobudowano tam, gdzie obecnie stoi kościół św. Anny. Podobny los spotkał osadę Milanowo, która znajdowała się na górnym tarasie dzisiejszego ogrodu wilanowskiego. W momencie rozpoczęcia budowy królewskiej rezydencji przeniesiono ją w rejony obecnej ul. Biedronki.

Bogata historia osadnicza Wilanowa uzupełnia atrakcyjność jego naturalnych walorów. Leżą one u podstaw uznania krajobrazu kulturowego Wilanowa za wyjątkowy. Miejsce to jest mocno osadzone w kontekście kulturowym i historycznym, a jego trwanie na przestrzeni wieków zdaje się być nienaruszalnym elementem dziejów Warszawy. 

Artykuł jest częścią cyklu o Wilanowskim Parku Kulturowym.