null

Szeroki Dunaj 1/3 i 5 – konserwacja sgraffita i dekoracji malarskich

Drukuj otwiera się w nowej karcie

Konserwacja elewacji kamienic na Starym Mieście rzadko jest łatwym zadaniem. Ze względu na niebywale szybkie tempo odbudowy Warszawy oraz niedobory materiałów w powojennej Polsce, kolorowe fasady tak charakterystyczne dla Starówki, obecnie stanowią ogromne wyzwanie dla konserwatorów pracujących nad ich uratowaniem.

Dwie bogato zdobione kamienice.

Wykonane w latach 50. tynki i dekoracje często utraciły związanie z podłożem, odspajają się i grożą odpadnięciem. Jakość farb wykorzystanych do wykonania naściennych polichromii bywa tak słaba, że malowidła dosłownie znikają z elewacji. Powoduje to, że prace te często są bardziej skomplikowane i kosztowne niż remonty innych warszawskich obiektów.

Ratunek sgraffita na kamienicy Kilińskiego

Dla wspólnoty mieszkaniowej będącej właścicielem budynków po nieparzystej stronie ul. Szeroki Dunaj, ten remont, prowadzony dzięki dotacji miasta w wysokości niemal 200 tys. zł, od początku nie był łatwy. Pandemia dotkliwie odcisnęła się na jej funkcjonowaniu, co spowodowało, że zaplanowany na 2021 r. remont elewacji kamienic nr 1/3 i 5 rozpoczął się z dużym opóźnieniem. Na dodatek, w trakcie prac sgraffito znajdujące się na parterze budynku nr 5, w którym mieszkał Jan Kiliński, odspoiło się od ściany i niemal całkowicie spadło roztrzaskując się o chodnik. W związku z tym prace należało przeprowadzić w znacznie większym zakresie niż pierwotnie planowano.

Konieczne było odtworzenie niemal całej dekoracji znajdującej się w przyziemiu. Jedynie niewielki fragment sgraffito okazał się na tyle dobrze związany, że możliwe było przeprowadzenie na nim prac konserwatorskich. Reszta dekoracji dosłownie rozpadała się w rękach. Mając w perspektywie nadchodzącą zimę, wykonawcy pracowali pod dużą presją czasu, wykorzystując nagrzewnice, aby zapewnić tynkom właściwe warunki schnięcia. Zasadnicze prace udało się zakończyć przed świętami Bożego Narodzenia 2021 roku. Jednak ze względu na trudne warunki atmosferyczne podjęto decyzję, że ostatni etap scalania kolorystycznego zostanie wykonany dopiero wiosną.

Renowacja dekoracji malarskiej

Szczęśliwie, dzięki ogromnemu zaangażowaniu i doświadczeniu konserwatorów prowadzących remont, udało się przywrócić elewacjom ich pierwotną urodę. Przeprowadzili oni renowację dekoracji malarskiej, znajdującej się na budynku nr 1/3. Przez dziesięciolecia polichromie ściemniały do tego stopnia, że część elementów stała się niemal zupełnie nieczytelna. Konserwatorzy świetnie uporali się z trudnym zadaniem odtworzenia pierwotnej kolorystyki i wydobycia oryginalnego rysunku. Dekoracja malarska została odrestaurowana przy zachowaniu najwyższych standardów i znowu rozświetla elewację utrzymaną w ciemnym, głębokim odcieniu brązu. 

Pozostałe partie elewacji frontowych oraz elewacje podwórzowe budynków zostały pokryte tynkiem barwionym w masie na kolor zgodny z oryginalnym z czasów odbudowy. Konserwacji poddano również metalowe drzwi, elementy kamienne, a także wykonano nowe obórki blacharskie. Prace były prowadzone pod ścisłym nadzorem Stołecznego Konserwatora Zabytków oraz przedstawicieli Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków, którzy spotykali się podczas licznych komisji konserwatorskich.
 

Elewacje podwórzowe po konserwacji.
Zobacz galerię (9 zdjęć)
Elewacje od podwórza w trakcie remontu.
Malowidła na elewacji.
Fragment malowideł na elewacji.
Dwie bogato zdobione kamienice.
Sgraffito na elewacji kamienicy.
Malowidła na fasadzie przed i po konserwacji.
Dwie kamienica z malowidłami i sgraffito.