null

Stalowa 33 - gruntowny remont kamienicy na ukończeniu

Drukuj otwiera się w nowej karcie
Stalowa 33 - po remoncie
Stalowa 33 - po remoncie

Dawna kamienica Abrama Rozenbauma, usytuowana w zwartej zabudowie północnej pierzei ulicy Stalowej, po kapitalnym remoncie ukazała nowe oblicze. W skromnej elewacji wciąż można napotkać interesujące detale

Historia zabudowy działki przy ul. Stalowej 33 sięga czasów przed przyłączeniem Nowej Pragi do Warszawy. Wzmianki o zabudowie parceli dwupiętrowym budynkiem murowanym pochodzą z lat 1881-82. Zapewne jeszcze przed 1910 r. został on nadbudowany do obecnej wysokości. Budynek, który przetrwał wojnę bez większych uszkodzeń, dekretem Bieruta przeszedł na własność Skarbu Panstwa. Na skutek poźniejszych działań, zarówno frontowa, jak i pozostałe elewacje, pozbawione zostały pierwotnych dekoracji. Nie przetrwały również dekoracyjne elementy wystroju wnętrz i wyposażenia.

 

Do niedawna cokół kamienicy od ul. Stalowej był oblicowany płytami brązowej terakoty. Na fasadzie chaotycznie rozmieszczono klimatyzatory, a witryny lokali usługowych z białego PCV oklejono folią reklamową. Niejeden obserwator z pewnością odniósł wrażenie zupełnej bezstylowości tego obiektu, pozbawionego - jakby się mogło pozornie wydawać - jakichkolwiek zewnętrznych cech przeszłości.

 

Hak od trakcji i uchwyty do wiązania koni

 

Remont wiązał się z poważną ingerencją w układ konstrukcyjny kamienicy, szeroką przebudową i modernizacją. Dotyczyły one m.in. konieczności wykonania nowych żelbetowych klatek schodowych, podyktowanej względami pożarowymi. Udało się jednak odtworzyć drewniane stopnie i tralkowe balustrady. I choć nie powtarzają one wiernie pierwowzoru, to jednak cieszą oko estetyką wykonania. Inwestycja obejmowała także m.in. wymianę stropów i konstrukcji dachu, wzmocnienie fundamentów i pogłębienie piwnic.

 

Odnowie poddano wszystkie elewacje oraz teren wewnętrznego podwórza wraz z nawierzchnią. Zdecydowano się także na gruntowną przebudowę wnętrz. Docelowo w budynku znajdą się 33 mieszkania z CO, dwie nowe windy i dwa lokale usługowe.

 

Dom przy ul. Stalowej 33 ujęty jest w gminnej ewidencji zabytków. To mniej niż wpis do rejestru zabytków. Jednak dzięki pieczołowicie prowadzonym pracom odrestaurowano zachowane drobne i nieliczne elementy, stanowiące relikt nieistniejącego wystroju. Poddane konserwacji stały się znów widoczne.

 

Kamienicę zdobią kute kraty o delikatnym rysunku, z motywem rozetek, umieszczone w nadświetlach. Stanowią prawdziwą ozdobę wejść do lokali usługowych, a w połączeniu ze zrekonstruowaną stolarką drzwiową dodają elegancji całej kondygnacji parteru.

 

Po lewej stronie od przejazdu bramnego, na wysokości okien pierwszego piętra, wprawne oko dostrzeże hak – będący również interesującym reliktem przeszłości. Detal ten, po renowacji, wrócił na swoje miejsce. To ślad mocowania do elewacji sieci trakcyjnej, przypominający o ówczesnej, wielkomiejskiej randze ulicy Stalowej, gdzie funkcjonowała jedna z pierwszych linia tramwajowa. O podobnych elementach zachowanych na budynkach z lewobrzeżnej Warszawy, wspominaliśmy w ubiegłorocznym artykule.

 

Prawdziwą ciekawostką jest kilkanaście stalowych obręczy służących do wiązania koni, zamocowanych w cokole, od strony wewnętrznego dziedzińca. Dziś, nawet na praskich podwórkach, nie stanowią już tak oczywistego elementu. Podczas remontów czy prowadzonych bez skrupułów termomodernizacji starych budynków – znikają bezpowrotnie. W tym przypadku szczęśliwie ocałały i zostały poddane zabiegom konserwatorskim.

 

Duch tradycji i charakter dawnej czynszówki z pewnością jest tu nadal obecny, a dobiegający właśnie końca remont, stanowi ciekawy punkt odniesienia dla kolejnych inwestycji na mapie rewitalizacji Pragi.

 

Remont kamienicy prowadzony od końca 2018 r. w ramach Zintegrowanego Programu Rewitalizacji, realizowany jest przez Zakład Gospodarowania Nieruchomościami dla Pragi-Północ. Koszt remontu to 11,5 mln zł.

Stalowa 33 stan przed remontem
Zobacz galerię (10 zdjęć)
Dziedziniec - studnia przed remontem
Dziedziniec - studnia po remoncie
Wejście do lokalu usługowego - przed remontem
Wejście do lokalu usługowego - po remoncie
Kute kraty z motywem rozetek
Hak trakcji tramwajowej na fasadzie
Uchwyt do wiązania koni
Uchwyty do wiązania koni i fragment zrewitalizowanego podwórka
Drewniana klatka schodowa