null

Skalbmierska 21 – Piechotkowo na Bielanach

Drukuj otwiera się w nowej karcie

Pokazowe w latach 50. osiedle na Bielanach jest bardzo charakterystyczne. Odmienne od stylistyki socrealistycznej wyróżnia się niebanalnymi elewacjami, wątkiem cegły czy zastosowaniem prefabrykatów. Dom przy ul. Skalbmierskiej odzyskał urodę z lat swego powstania dzięki dotacji miasta na remont w wysokości 121 470 zł.

Trzypiętrowy budynek o płaskim dachu, obłożony biała cegłą.

Budynek przy ul. Skalbmierskiej 21 znajduje się na terenie osiedla Bielany I. Został zbudowany w latach 1952 -57 według projektu małżeństwa architektów Marii i Kazimierza Piechotków, twórców większej części zabudowy mieszkaniowej najstarszej części dzielnicy, osiedli Bielany I, II i III. 
Maria i Kazimierz Piechotkowie sprzeciwiali się estetyce socrealistycznej. Projektowali niskie budynki z dostępem do zieleni, dbali o osiedlową infrastrukturę i małą architekturę użytkową. Mieszkali na Bielanach na jednym z zaprojektowanych przez siebie osiedli i udzielali się w lokalnej społeczności. Ich osiedla są charakterystyczne i na tyle rozpoznawalne, że potocznie nazywane są do dziś „Piechotkowo”. 

Wątek bielański

Elewacje czterokondygnacyjnego budynku przy ul. Skalbmierskiej 21 o prostej, modernistycznej formie zostały oblicowane białą cegłą silikatową. W latach powojennych domy zbudowane z czerwonej cegły albo pustaków często pozostawiano na długi czas nieotynkowane. Traciły przez to na estetyce. Aby uniknąć takiej sytuacji, Piechotkowie zaprojektowali elewacje murowane z cegły silikatowej, a okna osadzili w prefabrykowanych ramach z betonu. Takie rozwiązanie stało się charakterystyczne dla całego kwartału bielańskiej zabudowy. Zastosowany tu przez architektów specyficzny sposób układania cegły zyskał nawet nazwę „wątku bielańskiego". 

Innym elementem wyróżniającym te budynki są prefabrykaty, zastosowane przez projektantów na Bielanach już w latach 50. XX wieku. Wprowadzili to rozwiązanie wiele lat wcześniej zanim zaczęły działać pierwsze „fabryki domów". Kolejnym elementem ożywiającym elewacje są dekoracyjne poziome pasy z kontrastującej czerwonej cegły ceramicznej. 

Zagraniczni dziennikarze podziwiają

W końcu lat 50. osiedle stało się sławne. Na Bielany przywożono wycieczki zagranicznych dziennikarzy, żeby podziwiali pierwsze w Warszawie niesocrealistyczne, nowoczesne i przyjazne osiedle mieszkaniowe Piechotków z awangardowym placem zabaw w centrum.

Konieczne prace konserwatorskie

Budynek przy ul. Skalbmierskiej 21 nie był kompleksowo remontowany od czasu budowy i przetrwał bez przekształceń, jednak stan elewacji wymagał podjęcia prac konserwatorskich. 
Biała cegła silikatowa oraz czerwona ceramiczna pokryte były miejskim brudem i wymagały gruntownego oczyszczenia. Ekipa remontowa wymieniła nieestetyczne, wtórne wstawki ceglane i osłabione, wypłukane spoiny. Uzupełniła liczne ubytki żelbetowych prefabrykatów. Wyremontowała płyty balkonowe i oczyściła ściany płytkich loggi z warstw tynków lub farby nałożonych przez mieszkańców niektórych lokali. Przywróciła także zielony kolor metalowych balustrad balkonowych, jeszcze widoczny na wielu nieprzemalowanych od lat 50.  balkonach i drewnianych okiennicach. 

Zróżnicowany sposób wykończenia elewacji był sporym wyzwaniem konserwatorskim, ale mamy nadzieję, że efekt końcowy remontu sfinansowanego w połowie dzięki dotacji miejskiej, zachęci do podobnych działań wspólnoty mieszkaniowe z sąsiednich budynków.
 

Trzypiętrowy budynek o płaskim dachu, obłożony biała cegłą.
Zobacz galerię (8 zdjęć)
Budynek z płaskim dachem - przed i po remoncie.
Front budynku przed i po remoncie.
Okno obramowane betonową ramą.
Elewacja z balkonami.
Wyremontowane balkony.
Biała cegła na elewacji.