null

Res Sacra Miser – konserwacja balustrady i ambony

Drukuj otwiera się w nowej karcie

Konserwatorzy musieli usunąć wiele wtórnych warstw farby, aby odsłonić urodę XIX-wiecznych balustrad i ambony. Uczytelnienie żeliwnych elementów to kolejny etap remontu, który od lat wspiera dotacjami m.st. Warszawa.

W grudniu 2022 r. zakończyła się konserwacja żeliwnych balustrad empory (antresoli), chóru muzycznego oraz przyściennej ambony w kościele Niepokalanego Poczęcia NMP przy ul. Krakowskie Przedmieście 62. Świątynia znana jest także jako kaplica Res Sacra Miser.  

Sześć warstw farby

Ambona i balustrada zostały umieszczone między 1825 a 1845 r. na ścianach pokrytych XVIII-wiecznymi freskami. Najpierw we wnętrzu kościoła pojawiła się wsparta na żeliwnych konsolach empora z żeliwną balustradą. Prawdopodobnie wykonano ją w warszawskiej odlewni na Solcu. Potem wstawiono ambonę powstałą zapewne z fragmentów balustrady przeznaczonej do innego wnętrza zespołu klasztornego.

Przed przystąpieniem do prac konserwatorskich wszystkie odlane z żeliwa elementy pomalowane były na kolor kremowy. Przez lata wraz ze zmianą wystroju wnętrza kościoła elementy z żeliwa były przemalowywane co najmniej sześć razy. Przez to detal ornamentów był nieczytelny.

Finezyjna balustrada 

Po usunięciu wtórnych nawarstwień farby odsłonięto finezyjny ażurowy ornament i przywrócono pierwotny, czarny kolor balustrad i żeliwnego kosza ambony. Konserwacji poddano także drewniany baldachim ambony, podwieszony pod podłogą empory. W trakcie badań konserwatorskich okazało się, że biały baldachim pierwotnie pomalowany był również na kolor czarny. Farba zawierała grafit, aby imitować metal. Dekorujące baldachim promienie glorii i rzeźbioną gołębicę pokryto złotem płatkowym i srebrem.

Wtórna, kremowa kolorystyka niekorzystnie wpływała na estetykę historycznego wnętrza. Obecnie ciemne, żeliwne elementy stanowią znaczący akcent wystroju kościoła. Dzięki konserwacji została przywrócona dekoracyjna funkcja tych obiektów we wnętrzu.

Klasztor w pałacu

Kościół powstał w 1664 r. w dawnej sali jadalnej pałacu Adama Kazanowskiego jako kościół klasztorny karmelitanek bosych. To obiekt o wyjątkowej wartości artystycznej i historycznej, zwłaszcza, że jako jedna z niewielu warszawskich świątyń przetrwała działania wojenne bez większych zniszczeń. 

Dotacje miasta

Wykonane prace są kontynuacją współfinansowanego ze środków m.st. Warszawy od 2016 r. kompleksowego projektu konserwatorskiego całego wnętrza. W 2022 r. remont wsparto sumą 98 tys. zł. W ubiegłych latach zakończono konserwację dekoracji malarskich sklepienia. Na ścianach odsłonięto freski z czasów karmelitanek bosych z I poł. XVIII w. (zamalowane w latach 60. XX w.) oraz zakonserwowano znajdujące się nad galeriami, namalowane wprost na tynku, obrazy olejne z 2 poł. XIX w. To jeszcze nie koniec. W 2023 r. rozpocznie się konserwacja rzeźb i obrazów ołtarza głównego. 

Zakres już wykonanych prac przybliża moment, kiedy to niezwykłe wnętrze będzie mogło być udostępnione szerszej publiczności.


 

Balustrada ambony.
Zobacz galerię (8 zdjęć)
Balustrada ambony.
Gołębica nad amboną.
Fragment żeliwnej balustrady.
Żeliwna balustrda.
Żeliwna ozdobna balustrada.
Żeliwne balustrady w kosciele.
Żeliwne balustrady w kościele.