null

Puławska 51 – historia z happy endem

Drukuj link otwiera się w nowej karcie

Do „uzdrowiska” przy ul. Puławskiej 51 znów można przyjść i odpocząć, jak w dawnej pijalni. Dziś już nie przy szklance wody mineralnej, a przy filiżance aromatycznej kawy. Atrakcją kawiarni jest oryginalna dekoracja mozaikowa z lat 60. XX wieku na ścianach. To, że kompozycja z płytek ceramicznych i otoczaków przetrwa do naszych czasów wcale nie było takie oczywiste.

Puławska 51. Mozaika na ścianie z kolorowych płytek ceramicznych i otoczaków.

Niewielki lokal został urządzony po odkryciu w 1965 roku w Konstancinie pod Warszawą złóż wód mineralnych. Pod koniec lat sześćdziesiątych postanowiono, że aby napić się leczniczej wody nie trzeba jechać tak daleko, wystarczy na Mokotów. Przy Puławskiej 51 w przedwojennej, modernistycznej kamienicy w lokalu na parterze zorganizowano pijalnię wód z Konstancina. 
Pomysł na wnętrze, przypisywany Krzysztofowi Heniszowi, z jednej strony nawiązywał do klimatów uzdrowiskowych (słońce, plaża, woda), z drugiej do modnej stylistyki tamtych lat, a więc dekoracji mozaikowo-fakturowych. 

W lokalu powstała unikatowa kompozycja z żółto-pomarańczowych płytek ceramicznych (słońce), szarawych otoczaków rzecznych (plaża, pagórki) i niebieskiej okładziny ceramicznej słupa konstrukcyjnego (woda). Unikatowość dekoracji podkreśla zaokrąglony narożnik co dodaje kompozycji panoramy. 

Mozaika w rejestrze zabytków

Przez lata najemcy i branże w lokalu zmieniały się. W Biurze Stołecznego Konserwatora Zabytków docenialiśmy unikatowość tej ponad 50-letniej kompozycji. Mając świadomość, że bez ochrony prawnej mozaika może zostać uszkodzona lub całkowicie zniszczona podczas remontu już w 2017 roku wnioskowaliśmy do MWKZ o wpisanie jej do rejestru zabytków. 

W 2022 roku ponownie zwróciliśmy uwagę na wystrój lokalu i konieczność ochrony elementów wartościowej dekoracji, przedstawiając wytyczne do remontu tego pustostanu do ZGN Mokotów. Wówczas temat też podjął MWKZ wszczynając postępowanie ws. wpisu do rejestru zabytków.

W jego decyzji o wpisie z 2023 r. czytamy: „Artyści tworzący charakterystyczne dla realizacji wnętrzarskich lat 50. i 60. XX wieku wielkoformatowe dekoracje plastyczne, skupiali się na zagadnieniach formy i koloru. Dzieła te cechowały się różnorodnymi technikami rzeźbiarskimi, mozaikowymi i malarskimi oraz architektonicznymi często łączonymi w obrębie jednej pracy (podobnie jak w tym wypadku”. Dodatkowo podkreślono: „Dekoracja ta posiada również wartości historyczne związane z Uzdrowiskiem Konstancin”.

W BSKZ przygotowaliśmy zalecenia dla przyszłego najemcy zwracające uwagę na konieczność ochrony elementów dekoracji wpisanych do rejestru. Dzięki temu niezwykła mozaika została ocalona i jest niewątpliwą ozdobą i atrakcją działającego znów dla mieszkańców lokalu.
 

Mozaika na ścianie z kolorowych płytek ceramicznych i otoczaków.
Zobacz galerię (5 zdjęć />)
Mozaika na ścianie z kolorowych płytek ceramicznych i otoczaków.
Mozaika na ścianie z kolorowych płytek ceramicznych i otoczaków.
Mozaika na ścianie z kolorowych płytek ceramicznych i otoczaków.
Mozaika na ścianie z kolorowych płytek ceramicznych i otoczaków.