null

Odbudowa Warszawy - Zofia Cydzikowa (1918-2013)

Drukuj otwiera się w nowej karcie

fotografia archiwalna, czarno-biała przedstawiająca portret młodej kobiety

Poznali się w czasie okupacji pracując w przedsiębiorstwie budowlanym i to Zofia wprowadziła swego męża na tajne komplety Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej. Po wyzwoleniu oboje podjęli pracę w Biurze Odbudowy Stolicy. Najpierw do Warszawy z Podkowy Leśnej, gdzie się schroniła po Powstaniu Warszawskim, przyjechała Zofia i już w styczniu 1945 r., znalazła zatrudnienie w Biurze Odbudowy Stolicy (otrzymała legitymację BOS z numerem 6). Mąż ze stalagu w Niemczech przyjechał w listopadzie 1945 r.

Wytchnienie dla oczu

 

Zofia Cydzikowa uczestniczyła w pierwszym, niezrealizowanym projekcie odbudowy Zamku Królewskiego. Pracowała przy rekonstrukcji Łazienek Królewskich, początkowo inwentaryzując ocalałe fragmenty, które następnie były dopasowywane i włączane do poszczególnych sal pałacu Na Wodzie i Białego Domu. Za prace konserwatorskie Białego Domu, prowadzone pod jej kierownictwem, Zofia Cydzikowa otrzymała nagrodę państwową. Inwentaryzacja i konserwacja dotyczyła także rzeźb parkowych. Po latach Zofia Cydzikowa wspominała, że praca na terenie parku Łazienkowskiego, wobec ogromu ruin Warszawy, była wyjątkowym wytchnieniem dla oczu.  

Praca na rzecz zabytków

W latach późniejszych była zatrudniona w Urzędzie Konserwatorskim m.st. Warszawy oraz Pracowni Konserwacji Zabytków i prowadziła prace konserwatorskie w Nieborowie, Paczkowie, Szczebrzeszynie i Radziejowicach. I chociaż w ostatnich kilkunastu latach życia pracowała w spółdzielczości mieszkaniowej, całe zawodowe życie Zofii Cydzikowej, związane było z architekturą i pracą na rzecz ochrony zabytków.

Notka biograficzna

Urodziła się w Warszawie 7 października 1918 r. Jej ojciec, Teodor Niemira, był artystą malarzem, wykładowcą warszawskiej ASP, matka, Helena, nauczycielką. Zofia Niemira ukończyła gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Warszawie, a po maturze w 1937 r. naukę kontynuowała na popołudniowych kursach rysunku w Miejskiej Szkole Sztuk Zdobniczych przy ul. Myśliwieckiej 8. Następnie studiowała na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Po wybuchu wojny kontynuowała naukę na tajnych kompletach. W czasie okupacji pracowała w Drukarni Państwowej w dziale introligatorni, następnie w Społecznym Przedsiębiorstwie Budowlanym na Żoliborzu, a potem była zatrudniona w firmie drzewnej Jana Stangela, jako kalkulatorka.  
Zofia Cydzikowa była żołnierzem Armii Krajowej, miała pseudonimy Anna  i Sosna.
W czasie Powstania Warszawskiego walczyła w Śródmieściu, jako dowódca drużyny 4. plutonu wartowniczego.
Była Członkiem Stowarzyszenia Historyków Sztuki Stowarzyszenia Architektów Polskich.
Otrzymała odznaczenia: Medal Wojska, Krzyż Armii Krajowej, Warszawski Krzyż Powstańczy, Krzyż Partyzancki, Medal za Warszawę 1939-1945, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, odznaki "Za opiekę nad zabytkami" i "Za zasługi dla Warszawy".

Zofia Cydzikowa zmarła 17 lutego 2013 r. w Warszawie i została pochowana w grobie rodzinnym na Starych Powązkach.

Urszula Zielińska-Meissner, BSKZ
Źródła i bibliografia: Archiwum BOS, Nekrolog w Gazecie Wyborczej, zbiory fotograficzne Narodowego Archiwum Cyfrowego, rozmowa autorki opracowania z córką, Dorotą Cydzik, w dniach 13-19.10.2020 r.