null

Odbudowa Warszawy i jej nieznani bohaterowie

Drukuj otwiera się w nowej karcie
Z okazji 75-lecia odbudowy Warszawy przypominamy sylwetki osób, które odbudowały Stare Miastao. Fot. UM
Z okazji 75-lecia odbudowy Warszawy przypominamy sylwetki osób, które odbudowały Stare Miasto . Fot. UM

 

Odbudowa ruszyła w styczniu w 1945 r, zaraz po wycofaniu się Niemców. Warszawiacy i przybysze z całego kraju, którzy zgłosili się do pracy, mieli różne umiejętności. Byli pośród nich architekci, budowniczowie, konserwatorzy z dużym i wielostronnym doświadczeniem. Byli także studenci, którzy dopiero rozpoczynali studia lub kontynuowali te rozpoczęte przed wojną lub te konspiracyjne z czasów okupacji.

Wiedza i doświadczenie
Specjaliści, którzy dołączyli do Biura Odbudowy Stolicy mieli duże przedwojenne doświadczenie. Pracowali przy odbudowie zniszczonych gmachów, pałaców, kościołów, domów po I wojnie światowej i po wojnie polsko-bolszewickiej. Prowadzili prace konserwatorskie i inwentaryzacyjne przy wielu obiektach zabytkowych w Warszawie, jak chociażby przy Zamku Królewskim. Dysponowali rysunkami pomiarowymi, planami, fotografiami, choć nielicznymi, i odręcznymi szkicami. Byli także tacy, którzy pracując w czasie wojny w firmach remontowych w Wydziale Budowlanym w Zarządzie Warszawy, spodziewając się najgorszych scenariuszy, nielegalnie wykonywali dokumentację wielu obiektów. Byli wreszcie amatorzy, którzy z podziwem patrzyli na mistrzów i uczyli się od nich rzemiosła i szacunku dla przeszłych pokoleń.  

Każdy z nich był ważny
W archiwum BOS znajdziemy ponad 1500 nazwisk osób zatrudnionych przy odbudowie stolicy tylko w pierwszych latach powojennych. Ilu było później - pracowników rozmaitych instytucji, ochotników, którzy swój wolny czas poświęcali na prace porządkowe, odgruzowanie, ilu troszczyło się o aprowizację – tego nie sposób dziś policzyć.  W odbudowie Warszawy uczestniczyło także wiele kobiet – architektek, konserwatorek i prostych robotnic.

W cyklu, który rozpoczynamy z okazji 75-lecia odbudowy stolicy i 40. rocznicy wpisu Starego Miasta na Listę światowego dziedzictwa UNESCO, chcielibyśmy przypomnieć ich sylwetki. Kobiet i mężczyzn - ludzi związanych z odbudową Starówki. O jednych napisano już wiele, o innych nie wiemy prawie nic, choć każdy z nich był ważny, niezależnie czy był inżynierem, architektem, sztukatorem, czy prostym murarzem lub dekarzem. Jednych opisywały gazety, robiono im zdjęcia na tle wykresów przekroczonej o 300 % normy, ale byli i tacy, o których nie powiedziano nic. Chcielibyśmy, aby i oni zostali zauważeni.

Do lektury kolejnych odcinków zapraszamy w poniedziałki i czwartki.