null

Kościół przy pl. Narutowicza – konserwacja malowideł

Drukuj otwiera się w nowej karcie

Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP Parafii św. Jakuba, to monumentalna neoromańska budowla dominująca nad pl. Narutowicza. Został wzniesiony w latach 1909-39 według projektu Oskara Sosnowskiego. Jego ceglana elewacja z piaskowcowymi detalami przeszła w ostatnich latach kompleksowy remont i konserwację współfinansowane przez m.st. Warszawa. Teraz czas na prace we wnętrzu.

Zniszczony fragment malowidła.
Zniszczony fragment malowidła.

Projekt powstał podczas wojny

W 1943 r. został ogłoszony tajny konkurs na projekt dekoracji do prezbiterium kościoła. Jego zwycięzcami zostali Helena i Lech Grześkiewiczowie. Wstępne prace nad przygotowaniem malowideł przerwał wybuch powstania warszawskiego. W 1947 r. artyści przystąpili do kontynuacji prac, prawdopodobnie według zmienionego projektu. Kompozycja malarska składa się z trzech części: Zwiastowania, Koronacji NMP i Ukrzyżowania. Dopełniają je przedstawienia aniołów i pomniejsze sceny z życia Jezusa i Matki Boskiej. Malowidła stylistycznie nawiązują do fresków wczesnochrześcijańskich.

Wykonanie dekoracji w prezbiterium zapoczątkowało wieloletnią współpracę rodziny Grześkiewiczów z parafią. Helena i Lech, a po śmierci matki również ich syn Piotr, etapami do lat 90. XX w. pracowali nad dekoracją wnętrz kościoła. 

Zły stan malowideł

Dekoracje zostały wykonane łączonymi technikami fresku, tempery i innych metod autorskich. Malowidła w prezbiterium są w bardzo złym stanie i w trybie pilnym wymagają profesjonalnych prac konserwatorskich. Jedną z przyczyn ich fatalnej kondycji jest połączenie przez autorów techniki malowania na świeżym, jeszcze mokrym tynku, z mniej trwałą temperą, kładzioną na wyschniętym już podłożu. Warstwy tempery pod wpływem czasu i korozji biologicznej, łuszczą się i odspajają. Ponadto, znaczna powierzchnia dekoracji jest pokryta wykwitami grzybów i pleśni, które mogą spowodować zniszczenie malowideł. 

Dotacja miasta na konserwację

Podczas rozpoczętych właśnie prac malowidła zostaną oczyszczone i zdezynfekowane. Konserwatorzy usuną wtórne przemalowania naniesione kilkukrotnie w ramach późniejszych renowacji. Następnie będą pieczołowicie podklejać łuszczące się warstwy malarskie oraz odspojone od podłoża tynki. Tam gdzie to konieczne specjaliści będą uzupełniać zniszczone fragmenty oraz wykonają retusz naśladowczy. Malowidła zostaną wzmocnione strukturalnie i zaimpregnowane specjalnymi preparatami konserwatorskimi.

W prezbiterium podczas prac pod wtórnymi, białymi tynkami, odkryto także oryginalne tynki szlachetne, naśladujące okładziny granitowe. 

Konserwację malowideł naściennych miasto wsparło dotacją w wysokości 300 tys. zł.


 

Malowidła z przedstawieniami świętych we wnętrzu kościoła.
Zobacz galerię (7 zdjęć)
Malowidła z przedstawieniami świętych we wnętrzu kościoła.
Konserwatorka stoi na rusztowaniach w kościele.
Konserwatorka z białym hełmie pracuje przy malowidłach.
Zniszczone malowidło.
Ceglany kościół z wysoką wieżą.
Zniszczony fragment malowidła.