null

Konserwacja tympanonów w kościele sakramentek

Drukuj otwiera się w nowej karcie

Na fotografii tympanon po i przed konserwacją. Fot BSKZ

Zestawienie sztykateri w kształcie liścia po remoncie i przed

Kościół św. Kazimierza Królewicza to symbol Nowego Miasta. Rodowe mauzoleum Sobieskich zaprojektował holenderski architekt Tylman z Gameren. Z powodu zniszczeń spowodowanych przez wodę tympanony świątyni wymagały konserwacji, którą przeprowadzono z udziałem miejskiej dotacji.

Kościół św. Kazimierza Królewicza na rynku Nowego Miasta stanowi integralną część zespołu klasztornego mniszek benedyktynek-sakramentek. Świątynia wraz z klasztorem została ufundowany przez królową Marię Kazimierę „Marysieńkę”. Było to wotum dziękczynne za zwycięstwo króla Jana III Sobieskiego nad Turkami pod Wiedniem w 1683 roku. Miało się ono także stać mauzoleum rodziny Sobieskich, sławiące dokonania tego rodu.

Główne prace trwały od 1688 do 1715 roku, kiedy to dokonano konsekracji świątyni. Budowla jest uznawana za jedno z najwybitniejszych dzieł Tylmana z Gameren. Każde zastosowane w nim rozwiązanie architektoniczne czy elementy wystroju mają swoją symbolikę i wymowę, bez żadnej przypadkowości.

Kompozycja bryły przypomina nowożytny, renesansowy typ tabernakulum, a zarazem jest oparta na schemacie czterech łuków triumfalnych. Tympanony zdobią dwie tarcze herbowe – Sobieskich i d’Arqien’ów pod koroną królewską, a obok tarcz symbole zwycięstwa i męstwa wojennego oraz gloryfikacji władzy (liście dębu, rogi obfitości, gałązki laurowe i palmowe).

Miejsce pochówku członków rodu

Pierwotna świątynia ozdobiona była dekoracjami autorstwa Augustyna Locciego. W 1746 roku w kryptach kościoła pochowano księżną Marię Karolinę de Bouillon, wnuczkę króla Jana III Sobieskiego, córkę królewicza Jakuba. Jej cenny nagrobek wykonany w Dreźnie przez Lorenzo Mattelliego, zrekonstruowany po II wojnie światowej, można podziwiać do dziś.

Przełamana tarcza umieszczona na epitafium symbolizuje wymarcie królewskiej linii rodziny Sobieskich. Oprócz księżnej spoczęli tutaj także syn króla Jana III, dwuletni królewicz Jan oraz synowa Sobieskich, Maria Józefa Wesslówna Sobieska.

Zniszczenie świątyni i odbudowa

Ponad 300-letnia historia kościoła i klasztoru sakramentek zawsze współbrzmiała z historią Polski i Warszawy, dzieląc dole i niedole mieszkańców stolicy. Represje zaborców, rekwizycje i konfiskaty wojenne prowadziły do stopniowej dewastacji całego zespołu.

Prawie całkowite zniszczenie nastąpiło w czasie Powstania Warszawskiego. W kościele funkcjonował szpital polowy jednak nie uchroniło go to przed bombardowaniem. 31 sierpnia 1944 r. w wyniku nalotu zawaliło się sklepienie samej świątyni oraz podziemi. Pod gruzami zostało pogrzebanych ponad 1000 osób, w tym 30 sióstr zakonnych.

Po wojnie, w latach 1948-52, odbudowano kościół wg planów Marii Zachwatowicz, ale sama rekonsekracja kościoła miała miejsce dopiero w 1973 roku – po nadaniu wnętrzu współczesnego wystroju.

Konserwacja tympanonów

W 2018 roku w wyniku nieszczelności pokrycia dachowego uszkodzeniu uległy tympanony, co stanowiło zagrożenie dla przechodniów. Rok później, po przygotowaniu dokumentacji technicznej i konserwatorskiej, przystąpiono do prac. Wyremontowano także deskowanie na więźbie oraz położono nowe pokrycie dachowe z miedzianej blachy  wraz z obróbkami blacharskimi.Zakonserwowano także uszkodzone elementy żelbetowe stropów.

Wykonano konserwacje i restauracje tynków i sztukaterii tympanonów. Konserwatorzy oczyścili je, odgrzybili preparatami biobójczymi, odsolili podłoża, uzupełnili tynki, wycyzelowali sztukaterie, a na koniec wykonali przecierki ujednolicającej i pomalowali całość.
Prace zostały częściowo zrefundowane przez m. st. Warszawa dotacją w kwocie 100 000 zł.

remontowany budynek kościoła z usztowaniami
Zobacz galerię (7 zdjęć)
dach pokrty blachą
zniszczona sztukateria o roślinnym motywie
 sztukateria o roślinnym motywie po remoncie
zniszczony fragment muru
zniszczona sztukateria o roślinnym motywie widoczne otwory
 sztukateria o roślinnym motywie po remoncie