null

Jak chronić zabytkowe lokale? 4. Warszawska Konferencja Konserwatorska. Relacja

Drukuj otwiera się w nowej karcie

„Warszawskie wnętrza. Zabytkowe lokale miejskie – między zachowaniem a modernizacją” – to temat konferencji przygotowanej przez Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków. Spotkanie zorganizowano 1 października 2021 roku w miejskim lokalu przy pl. Hallera 6, który niedawno przeszedł generalny remont.

Sala z uczestnikami.

Miejsce konferencji nie było przypadkowe. Dzięki opiece konserwatorskiej uratowano odsłonięty podczas prac fryz wraz z malowidłem, mozaikę i dekoracyjną lastrykową posadzkę, odkrytą pod gresem. 

Czy stare jest cenne?

Nie wszystkie lokale mają tyle szczęścia. - Problem ochrony wnętrz historycznych narasta, bo jest coraz większa świadomość ich wartości. Jednocześnie nasze przepisy nie do końca są dostosowane, by je chronić – powiedział podczas konferencji Michał Krasucki, stołeczny konserwator zabytków.

Dobra współpraca – znakomite rezultaty

Efekty współpracy Zakładów Gospodarowania Nieruchomościami i Biura Stołecznego Konserwatora Zabytków przy remontach miejskich lokali w swoich referatach przedstawiły Aneta Bojanowska, Agnieszka Szcześniewska i Dominika Szewczykiewicz z BSKZ. W bogato ilustrowanych prezentacjach mogliśmy zobaczyć stan przed i po remontach w mieszkaniach i lokalach użyteczności publicznej w Śródmieściu, na Pradze-Północ i Mokotowie.  Zachowano w nich m.in. parkiety, drzwi wewnętrze i wejściowe do mieszkań, szklenie, kafelki ceramiczne. Mimo gruntownych modernizacji i dostosowania do wymogów przyszłych lokatorów mieszkania nie utraciły dawnego klimatu. 

Przykład dobrej współpracy przedstawiono także na przykładzie baru mlecznego na MDM z lat 50. XX wieku. W tym wypadku podkreślono konieczność zachowania przez przyszłego najemcę historycznego wystroju tj. mozaik, ceramicznych kafli, lastryko.

Anna Jagiellak z BSKZ przedstawiła bardzo ciekawe statystyki dotyczące liczby lokali miejskich w Warszawie, dat ich powstania i co za tym idzie skali wyzwań, jakie stoją przed ich właścicielem – m.st. Warszawą. Podkreśliła, że przy remoncie najważniejszy jest wybór rozwiązań, które nie szkodzą zabytkowi i zachowują zabytkowe detale, których trwałość jest nieporównywalna ze współczesnym wystrojem. 

Remont drogi i czasochłonny

Remonty obiektów historycznych nakładają wiele zobowiązań na właścicieli, zarządców, służby konserwatorskie i ekipy remontowe. Są bardziej wymagające i niestety kosztowne, gdyż powinny się zaczynać od  ikonografii i dokładnych badań obiektu. Samo ujęcie obiektu w gminnej ewidencji zabytków nie oznacza całkowitej ochrony zabytkowego wnętrza. Dlatego kluczowa jest rola właściciela, inwestora, np. miejskich ZGN-ów. 

Na problemy na jakie napotykają stołeczne Zakłady Gospodarowania Nieruchomościami zwrócili uwagę przedstawiciele ZGN Praga-Północ, Bożena Salich i ZGN Śródmieście, Maciej Wereszczyński. Podkreślili, że poza przepisami istotne jest konserwatorskie wyczucie właściciela. Ciekawym głosem było wystąpienie praktyka – inspektora nadzoru inwestorskiego Marka Piekarka, który mówił o konieczności dobrego planowania remontów czy modernizacji np. takiej jak termoizolacja w zabytkowych kamienicach.

Miasto stosuje zachęty 

Wspólnoty, które chcą chronić zabytkowe wnętrza mogą się starać o dotacje. Najczęściej wykorzystywane są one na remonty elewacji, części wspólnej, takiej jak klatki schodowe lub poprawę stanu technicznego całego budynku. 
W zeszłym roku kilkaset zabytkowych miejskich lokali w centralnych dzielnicach Warszawy przechodziło remonty. W większości z nich skorzystano z konsultacji konserwatorskiej, dzięki temu udało się uratować wiele elementów. W odnowionych lokalach pozostały piece kaflowe, oryginalne drzwi, parkiety i posadzki ceramiczne czy mozaiki i sztukaterie. Prelegenci zwrócili także uwagę na czynniki, które zagrażają zabytkowym wnętrzom, takim jak próby podziału większego lokalu na mniejsze czy zmiana funkcji z mieszkaniowej na użytkową.

Głos praktyków

Podczas konferencji swoimi doświadczeniami podzielili się także konserwator zabytków – Michał Mojecki, pracujący przy remoncie lokalu przy pl. Hallera oraz jego najemcy. Ci ostatni zwrócili uwagę na dodatkowy bonus, jakim jest niepowtarzalny klimat historycznego wnętrza, obecnie mieszczącego kawiarnię, któremu przywrócono urodę z lat jego powstania.


 

Sala z uczestnikami.
Zobacz galerię (7 zdjęć)
Michał Krasucki otwiera konferencję.
Prelegentka na tle prezentacji.
Prelegentka na tle prezentacji.
Prezentacja Anety Bojanowskiej.
Pocztówki z wzorami z płytek ceramicznych.