null

Gdzie szukać warszawskich zabytków, czyli zabytki na mapie

Drukuj otwiera się w nowej karcie

grafika dekoracyjna

Warszawskie zabytki najłatwiej znaleźć w miejskim serwisie mapowym. Na planach oznaczone są m.in. formy ich ochrony, nazwy – historyczne i współczesne – granice obszarów zabytkowych a także obiekty ujęte w gminnej ewidencji zabytków.

Formy ochrony zabytków
W polskim prawie zostały określone cztery formy ochrony zabytków:
1.    wpis do rejestru zabytków (w tym wpis na Listę Skarbów Dziedzictwa);
2.    uznanie za pomnik historii;
3.    utworzenie parku kulturowego;
4.    ustalenia ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w m.in. decyzji o warunkach zabudowy (tzw."wuzetki”).
Prowadzona przez Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków gminna ewidencja zabytków (GEZ) nie jest wymieniona wśród form ochrony zabytków. W praktyce jednak można ją za taką uznać ze względu na skutki prawne, jakie ze sobą niesie.

GEZ a ochrona zabytków
W odróżnieniu od rejestru zabytków (prowadzonego przez wojewódzkich konserwatorów zabytków) ochrona w oparciu o GEZ nie jest tak kompleksowa. Prowadzenie robót budowlanych, czy innych działań przy zabytku ujętym w GEZ, nie wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Co się zatem wiążę z ujęciem budynku w GEZ?

Otóż dla obiektów ujętych w GEZ pozwolenie na budowę lub rozbiórkę wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej (np. wydziały architektury w dzielnicach). To on prowadząc postępowanie uzgadnia je z wojewódzkim konserwatorem zabytków. Identycznym trybem muszą być również uzgadniane decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego i o warunkach zabudowy (wuzetki). Wnioskodawca nie musi zatem samodzielnie kontaktować się z konserwatorem zabytków.

Zabytki wpisane do rejestru, jak i te ujęte w GEZ są traktowane tak samo, jeśli chodzi o przyznawanie dofinansowania na remonty z budżetu m.st. Warszawy. Stołeczny samorząd od 2004 roku prowadzi program dotacyjny na prace remontowo-konserwatorskie przy zabytkach. Do tej pory przeznaczyliśmy na ten cel ponad 205 mln zł.

Zabytek znajdziesz myszką
Położenie warszawskich zabytków można łatwo sprawdzić na oficjalnym miejskim portalu mapowym: mapa.um.warszawa.pl w serwisie „Zabytki”. Panel warstw pozwala wybierać oznaczenie na mapie zabytków i obszarów zabytkowych objętych konkretnymi formami ochrony. Na przykład obiekty wpisane do rejestru zabytków, pomniki historii czy granice Wilanowskiego Parku Kulturowego.

W oddzielnych warstwach zgrupowane są obiekty i obszary ujęte w GEZ. Warstwy noszą nazwy z dopiskiem “tylko GEZ”, ponieważ zgodnie z prawem w ewidencji ujęte są również wszystkie zabytki wpisane do rejestru zabytków. Ww. warstwy służą natomiast oznaczeniu na mapie zabytków niewpisanych do rejestru, a jedynie ujętych w GEZ.

Dla badaczy historii warszawskich zabytków (zarówno profesjonalnych, jak i hobbystów) pomocna może okazać się warstwa “Karty ewidencyjne”. Specjalnym symbolem zaznaczone są na niej obiekty, dla których zostały wykonane karty ewidencyjne (tzw. białe karty), stanowiące formę pogłębionej inwentaryzacji i dokumentacji zabytków. Skany tych kart udostępniamy na wniosek osób zainteresowanych.

Na mapie możemy również znaleźć informację o nazwie zabytku (współczesnej i historycznej) oraz np. numer w rejestrze zabytków i datę wpisu. Wystarczy, że zatrzymamy kursor na interesującym nas obiekcie, żeby wyświetliło się okno zawierające wybrane informacje.

Mapa to nie dokument
Mapa jest uaktualniana na bieżąco, jednak zmiany nie są wprowadzane w czasie rzeczywistym. Mapa ma zatem charakter poglądowy i nie może być traktowana jako dokument. W przypadku, gdy potrzebujesz wiążącej prawnie informacji o zakresie ochrony zabytków dla konkretnych adresów, skontaktuj się z Mazowieckim Wojewódzkim Konserwatorem zabytków (w przypadku rejestru) lub Stołecznym Konserwatorem Zabytków (GEZ).