null

160 lat firmy „Bracia Łopieńscy”. Gipsowy skarb

Drukuj otwiera się w nowej karcie

Początek grudnia 2021 roku zaskoczył Warszawę niespotykanym odkryciem. W trakcie porządkowania starego magazynu na Pradze odnaleziono przedwojenne gipsowe modele wykonane w legendarnej warszawskiej fabryce „Braci Łopieńskich”. Tylko ogromne szczęście, splot przypadków, czujność Małgorzaty i Janusza Nadolskich, najemców magazynu, i wiedza Anny Łopieńskiej-Lipczyk sprawiły, że te bezcenne znaleziska nie wylądowały w koszu.

Gipsowy model leżącej kobiety
Jeden z odnalezionych gipsów z firmy "Braci Łopieńskich"

Dzięki szybkiej interwencji modele gipsowe znalazły się w bezpiecznym miejscu i dziś na wystawie mogą cieszyć Państwa oczy.

Jak powstaje brązowe dzieło?

Aby zrozumieć, jak cenne jest to odkrycie, musimy przyjrzeć się procesowi powstania takich dzieł. To, co zazwyczaj kojarzy nam się z pracą rzeźbiarską, to gotowy obiekt odlany z brązu. To właśnie takie dzieła sztuki, często wybitnych artystów, znajdują się na półkach kolekcjonerów i ekspozycjach muzealnych. Warto jednak pamiętać, że w przypadku pracy odlewni rzeźba brązowa jest odwzorowaniem wcześniejszego modelu gipsowego. I takich egzemplarzy może powstać nieskończona liczba. To, co faktycznie wychodzi spod ręki rzeźbiarza, to właśnie gipsowy model rzeźby poprzedzony najczęściej rysunkami i glinianymi studiami. Bardzo rzadko zdarza się, by takie kruche, gipsowe odlewy przetrwały, szczególnie w mieście, które przeżyło wojenną pożogę.

Wybitni artyści

Z Braćmi Łopieńskimi współpracowali artyści najlepsi z najlepszych. Wiele z odnalezionych modeli gipsowych jest ich autorstwa. Zwraca uwagę kilka wyjątkowo cennych eksponatów, w tym m.in. rzeźba „Bokser” autorstwa Stefana Chmielarskiego, medalion okolicznościowy dla Władysława Reymonta, plakiety autorstwa Stefana Pillatiego, modele autorstwa Antoniego Madeyskiego, czy model do lampy i rzeźba Konstantego Laszczki. Prawdziwym unikatem jest też maska pośmiertna pierwszego prezydenta II RP Gabriela Narutowicza, której odlew znajduje się w Muzeum Łazienki Królewskie. Jej ekspozycja jest także nieprzypadkowa, w tym roku mija bowiem równo 100 lat od jego tragicznej śmierci. Z wielką radością prezentujemy to znalezisko na wystawie z okazji 160-lecia działalności firmy. 

Co prezentujemy na wystawie ?

Szerokiej publiczności modele gipsowe udostępnione są po raz pierwszy. Towarzyszą im nierzadko odlewy z brązu, które stanowią finalny efekt pracy duetu artysta i odlewnik. W dobie informatyzacji i automatyzacji produkcji przedmiotów codziennego użytku i wyrobów artystycznych, taki dawny proces twórczy obejmujący rysunki, modele, pracę rzeźbiarza, odlewników i cyzelerów budzi najwyższy podziw. Jak ta praca wyglądała w przeszłości, można się przekonać właśnie na przykładzie pokazanych par model – odlew, ale też dzięki częściowo zrekonstruowanemu warsztatowi firmy „Bracia Łopieńscy”. 

Główny temat wystawy uzupełnia rozdział poświęcony Tadeuszowi Łopieńskiemu, który jako ostatni, powojenny dyrektor fabryki do końca dbał o realizację misji firmy. Wiele prac wyszło spod jego ręki. Są one dowodem na osobiste zaangażowanie w dbałość o odpowiedni poziom artystyczny wyrobów. Dzięki niemu firma „Bracia Łopieńscy” kultywowała najlepsze tradycje dawnych warsztatów mistrzowskich. 

Michał Krasucki