Miejsca Otwarte 2017

PROGRAM

Wykład dotyczył oddolnych procesów współdziałania i spontanicznych procesów samoorganizacji, a nawet celebracji pewnej społecznej bliskości. "Chciałbym jednocześnie zaproponować takie ujęcie lokalnego sposobu współdziałania, które będzie opierało się dotychczasowym logikom rozumienia rozwoju społecznego i które będzie sięgało w stronę rozumienia lokalności i sąsiedztwa jako bardzo dwuznacznych, niepewnych i niezwykle intrygujących form budowania wspólnoty i zbiorowości"- T. Rakowski.

Zobacz nagranie video z wykładu.

Tomasz Rakowski - etnolog, antropolog kultury, kulturoznawca, lekarz. Pracuje w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej UW, prowadzi badania w Polsce i w Mongolii. Zajmuje się antropologicznymi badaniami ubóstwa, badaniami oddolnych procesów rozwojowych, antropologią sztuki współczesnej i partycypacyjnej, etnograficznie zorientowaną animacją kultury, metodologią badań kulturowych. Autor książki „Łowcy, zbieracze, praktycy niemocy. Etnografia człowieka zdegradowanego” (2009), redaktor tomu „Etnografia, animacja, sztuka. Nierozpoznane wymiary rozwoju kulturalnego” (2013).

W wielu europejskich miastach idee i działania praktyczne związane z miejscami otwartymi przybierają nowe formy. Liczne z nich rozwijają się dziś w obrębie miejskich przestrzeni publicznych. Jak społeczności lokalne wykorzystują je w swoim życiu codziennym? Kto i jak animuje te przedsięwzięcia?

Zobacz nagranie video z wykładu.

Marta Żakowska – współzałożycielka i redaktorka naczelna Magazynu Miasta (www.magazynmiasta.pl), antropolożka i animatorka kultury, badaczka miejska. Autorka licznych tekstów poświęconych społecznym kontekstom rozwoju miast publikowanych m.in. w Magazynie Miasta, Pop-up City, Gazecie Wyborczej, Przekroju, Architektura, Architektura&Biznes i Kulturze Popularnej.

Dom kultury INSPIRO to pierwszy w Polsce dom kultury prowadzony przez organizację pozarządową oraz pierwszy, w którym krasnoludki na śniadanie jedzą pączki nadziewane czosnkiem. Tutaj jest ich dom. W INSPIRO swoje biuro ma suczka Zuza, która jest specjalistką od Public Relations. Mieszkają tu także: namalowana sowa, która udaje że jest prawdziwa; kot, który udaje Fridę; oraz kangur, który notorycznie podszywa się pod konia. Do tego wszystkiego Paprochy i Bambole, które nie wyprowadziły się po remoncie, cały czas robią dzieciom psikusy.

I choć brzmi to wszystko może trochę dziwnie, to tak naprawdę jest jeszcze dziwniejsze.

Zobacz nagranie video z prezentacji.

Jeżeli chcecie się dowiedzieć jak to się stało, że dom kultury w Podłężu stał się domem kultury dla wszystkich, zapraszamy na spotkanie z Panią Beatką i panem Maćkiem, twórcami INSPIRO, którzy w czasie prezentacji postarają się odpowiedzieć na następujące pytania: Czym jest partycypacja społeczna według INSPIRO? Czym różnią się rzeczy małe od rzeczy dużych, rzeczy zrobione od niezrobionych oraz miejsca otwarte od miejsc zamkniętych? Jak powstaje społeczeństwo obywatelskie? Jak wykorzystać doświadczenia NASA w interwencjach społecznych i jak przygotować się do lotu w kosmos? Jaką rolę odgrywa inercyjny układ odniesienia w Teorii Pana Maćka o Bezwładności Społecznej?

Słów kilka o strachu, co ma wielkie oczy, o działaniach koalicyjnych, o małych krokach ku wielkiej zmianie, o blaskach i urokach pracy na „zapomnianej” dzielnicy miasta. Doświadczenia Elbląskiego Stowarzyszenia Wspierania Inicjatyw Pozarządowych oraz Spółdzielni Socjalnej IDEA w realizacji projektu „Aktywne Zawodzie”, w ramach którego powstał pierwszy w Elblągu „Dom Sąsiedzki”.

Zobacz nagranie video z prezentacji.

Anna Łebek-Obrycka -  Animatorka, edukatorka, trenerka. Współtworzy Spółdzielnię Socjalną IDEA, jest członkiem zarządu Stowarzyszenia Forum Animatorów Społecznych. W swojej pracy wdraża w regionie innowacyjne rozwiązania takie jak aktywizacja społeczna w oparciu o model miejscowości tematycznej, programy tworzenia kultury poprzez partycypację społeczną a także autorskie inicjatyw edukacyjno-kulturalne skoncentrowane na wsparciu dzieci, młodzieży oraz całych rodzin.

To spotkanie przybliży jego uczestnikom proces powstawania i proces prowadzenia 3 pokoi z kuchnią. Charakterystyczną cechą tego miejsca jest to, że trwa w czasie i jest w przestrzeni. Po 3 latach funkcjonowania można śmiało stwierdzić, że te dwie składowe - czas i przestrzeń są fundamentem rozwoju. Po więcej szczegółów zapraszamy 16 listopada.

Zobacz nagranie video z prezentacji.

3 pokoje z kuchnią Białołęckiego Ośrodka Kultury to jedno z pierwszych miejsc aktywności lokalnej w Warszawie. W kameralnej przestrzeni spotykają się zarówno osoby mieszkające na Białołęce od pokoleń, jak również sąsiedzi mieszkający tu od niedawna, osoby w różnym wieku z różnymi zainteresowaniami. Odbywają się tu cykliczne oraz jednorazowe bezpłatne warsztaty i spotkania, wymyślone, organizowane i prowadzone przez mieszkańców. Różnorodność pasji, jakimi bezinteresownie dzielą się sąsiedzi odkłamuje mit Białołęki jako sypialni Warszawy, a Białołęczan jako pasywnych obywateli miasta. Jest to także świetny dowód na to, że mieszkańcy potrafią sami się zorganizować. Tylko trzeba im dać do tego odpowiednie narzędzia.

Historia naszych działań społecznych. Dlaczego TO robić, a czemu nie zawracać sobie tym głowy. Jak TO robić, by robić TO z przekonaniem.

Zobacz nagranie video z prezentacji.

Gentryfikacja to kontrowersyjny proces transformacji przestrzeni zurbanizowanej, związany z podnoszeniem prestiżu dotkniętych nim sąsiedztw, a z drugiej strony wywołujący w odniesieniu do nich również negatywne konsekwencje społeczne. Celem wystąpienia jest przedstawienie koncepcji Miejsc Aktywności Lokalnej przy zastosowaniu podejścia gentryfikacyjnego. Wskazanie zagrożeń i środków zaradczych podejmowanych przeciw tego rodzaju „uszlachetnianiu” przestrzeni stanowi sposób oceny efektywności podejmowanego działania publicznego użyteczny w analizowaniu programów rewitalizacyjnych.

Zobacz nagranie video z prezentacji.

mgr, inż. Łukasz Drozda – urbanista i politolog. Absolwent Instytutu Nauk Politycznych UW i Wydziału Leśnego SGGW. Doktorant w Instytucie Gospodarstwa Społecznego SGH, gdzie prowadzi badania nad wieloczynnikową waloryzacją i zjawiskami konfliktowymi w przestrzeni zurbanizowanej. Do tej pory opublikował m.in. dwie autorskie monografie: Lewactwo. Historia dyskursu o polskiej lewicy radykalnej (2015), Uszlachetniając przestrzeń. Jak działa gentryfikacja i jak się ją mierzy (2017) oraz szereg artykułów naukowych. W marcu 2018 r. nakładem Fundacji Bęc Zmiana ukaże się jego kolejna książka poświęcona tematyce polskiej urbanizacji po 2000 r.

Wystąpienie poświęcone konstruowaniu przestrzeni osiedli grodzonych jako przestrzeni paradoksów. Jednym z paradoksalnych wymiarów przestrzeni pozostaje ich „nieoczywista” otwartość, oparta na mobilności mieszkanców. W wystąpieniu zastanowimy się nad możliwościami „otwarcia” osiedli grodzonych i ich potencjałem miejscotwórczym. Zastanowimy się nad możliwościami podejmowania strategicznych i taktycznych działań służących budowie miejsc otwartych w ramach/obok osiedli grodzonych.

Zobacz nagranie video z prezentacji.

Białołęka pojawia się często w diagnozach procesów urbanizacji jako ilustracja żywiołowych, ale i chaotycznych procesów tworzących współczesną Warszawę. Jej przyszłość jest otwarta i nieokreślona. Brakuje infrastruktury, jasnego centrum dzielnicy, równomiernego pokrycia usługami publicznymi, siecią dróg i komunikacji miejskiej, spójnych planów zagospodarowania przestrzennego. Badania wskazują, że zasadnym jest mówić o trzech Białołękach. Jak w takich warunkach mieszkańcy radzą sobie i mogą współpracować, by rozwiązywać niedogodności związane z tak dynamicznymi procesami urbanizacyjnymi? Jaką funkcję w ich współpracy mogą pełnić miejsca otwarte? W prezentacji wybranych wątków raportu o procesach miastotwórczych na Białołęce wskażemy jakie są związki między jej urbanizacją, a aktywnością mieszkańców.

dr Mikołaj Lewicki - socjolog, bada m.in. procesy urbanizacji oraz związki sektora finansowego z rynkiem mieszkaniowym. Studenci pod jego kierunkiem opracowali kompleksowy raport na temat procesów urbanizacyjnych na Białołęce, p.t. "Nowa Ziemia Obiecana. Procesy urbanizacyjne na warszawskiej Białołęce".

Marta Żakowska (redaktor magazynu Miasta) podsumuje i przypomni najważniejsze tezy z wykładów wygłoszonych przed przerwą kawową. Określi to ramy dyskusji i wprowadzi w temat dalszych rozmów osoby nie uczestniczące w wykładach.

Moderowane przez Martę Żakowską spotkanie z udziałem dwóch grup: dyskutanci i aktywna widownia.

Ta część konferencji ma na celu wywołanie refleksji (wśród uczestników konferencji, mieszkańców miasta) na temat procesów miastotwórczych (dotyczących teraźniejszości i bliskiej przyszłości) oraz roli w tych procesach miejsc otwartych.

Wieczorna Integracja (3 pokoje z kuchnią)

W wystąpieniu będzie mowa o tym jak tworzyć sieć współpracy i standardy instytucji społecznościowej poprzez rozwijanie wspólnoty ludzi w ten proces zaangażowanych. Praktyczne rozwiązania i uniwersalne wnioski formułowane będą na podstawie 20- letniego doświadczenia związanego z tworzeniem w wielu miejscach Polski otwartych miejsc i instytucji, które wypracowały wspólny model Centrum Aktywności Lokalnej.

Zobacz nagranie video z prezentacji.

Przeanalizowanie wiedzy płynącej z historii sieci CAL pozwoli nie „wyważać już otwartych drzwi”. Korzystając z tego dorobku łatwiej będzie można kształtować ścieżkę rozwoju własnego „miejsca otwartego”, a także identyfikować zasoby i potrzeby, które znajdziemy w sieciach współpracy.

Domy sąsiedzkie - wieloletnie budowanie i wdrażanie idei umocniło przekonanie o kluczowym znaczeniu domów dla dzielnicy i jej mieszkańców jako przyjaznego miejsca spotkań i aktywności, wpływającego na budowę potencjału społecznego, wzmacnianie lokalnych relacji międzyludzkich oraz budowanie lokalnej tożsamości. Jednak doświadczenie nakierowało nas na zredefiniowanie centrów lokalnych w sposób odpowiadający zróżnicowanym potrzebom i zasobom lokalnych społeczności - unikatowym grupom interesariuszy. Jednocześnie, nie zapominamy o kreowaniu i wprowadzaniu nowych możliwości włączania się mieszkańców w działania, kierując się zasadą, że Siła społeczności jest lokomotywą rozwoju Gdańska.

Zobacz nagranie video z prezentacji.

Jak zintegrować sąsiadów w mieście, w którym mieszka ok. 3 mln ludzi? Jak stworzyć sieć miejsc, w których mieszkańcy i lokalne organizacje pozarządowe mogą bezpłatnie realizować swoje pomysły i projekty? Jak wspierać miejsca, które chcą się otwierać na społeczność lokalną? Przed takimi wyzwaniami stanął kilka lat temu Urząd m.st. Warszawy, i w odpowiedzi na nie stworzył sieć Miejsc Aktywności Lokalnej (MAL), w tym domów sąsiedzkich.

Zobacz nagranie video z prezentacji.

Stworzenie i prowadzenie otwartego miejsca jest nie lada wyzwaniem. Dobrze, że są narzędzia, dzięki którym może stać się to trochę prostsze. Zapraszamy na krótki przegląd możliwości wspierania miastotwórczych działań, jakie sa wykorzystywane w Warszawie. Mamy nadzieję, że okażą się przydatne (lub możliwe do skopiowania) także poza nią.

Program Rozwoju Edukacji Kulturalnej  Zobacz nagranie video z prezentacji.

Spółdzielnia Kultury Zobacz nagranie video z prezentacji.

Projekt Warszawa Lokalnie Zobacz nagranie video z prezentacji.

Ochotnicy Warszawscy Zobacz nagranie video z prezentacji.

Inicjatywa lokalna Zobacz nagranie video z prezentacji.

Budżet partycypacyjny (obywatelski) Zobacz nagranie video z prezentacji.

Domy kultury, biblioteki, Ośrodki Pomocy Społecznej, urzędy… Różnego typu instytucje, które chcą czegoś więcej niż tylko realizacja podstawowych statutowych celów. Chcą współpracy z mieszkańcami, kontaktu z sąsiadami. Tylko jak to (z)robić? Jak znaleźć równowagę między tym co zaplanowane, a tym co spontaniczne; tym co oficjalne, a tym co codzienne? W jakich obszarach można odpuścić kontrolę, a w których nie jest to możliwe? Zapraszamy do wspólnej dyskusji.

Dyskusję moderować będzie Dawid Zmuda , dziennikarz, aktywny mieszkaniec Białołęki (Warszawa).

Miejsce otwarte można tworzyć w ramach projektu. Ale można też bez. Z czym wiąże się otwarcie naszej organizacji dla sąsiadów? Jak znaleźć równowagę między projektami, z „których żyjemy”, a współpracą ze społecznością lokalną? Jak łączy funkcję siedziby organizacji i miejsca otwartego? Zapraszamy do dyskusji.

Dyskusję moderować będzie Marta Henzler, animatorka partnerstw lokalnych, superwizorka warszawskich domów sąsiedzkich.

Biznes potrzebuje ruchu. A co generuje ruch? Ludzie, także sąsiedzi. Coraz więcej lokalnych biznesów wychodzi poza ramy, oferuje społeczności lokalnej coś więcej niż menu – kulturę, wydarzenia sąsiedzkie, współpracę. Prowadzisz (klubo)kawiarnię, księgarnię, centrum handlowe? Chcesz tworzyć ze swoimi klientami głębsze więzi, przywiązać ich do Twojego miejsca na dłużej? Zapraszamy na dyskusję.

Dyskusję moderować będzie Jan Mencwel, dziennikarz, aktywista miejski, współautor raportu „Kawiarnia + Kultura. Jak to działa?”.

Stawianie płotów, zamykanie bram i odgradzanie się od innych to częsty obraz tzw. „rewitalizacji”. Nowi i starzy, bogatsi i biedniejsi, napływowi i odpływowi – to podziały społeczne, które są efektem takich programów. Podczas panelu zastanowimy się w jaki sposób likwidować bariery: te przestrzenne i te mentalne? Zastanowimy się, w jaki sposób mogą temu służyć miejsca otwarte oraz jak ważne jest tworzenie tego typu miejsc na obszarach gdzie narastające podziały społeczne są jednym z trudniejszych wyzwań dla samorządów.

Dyskusję moderować będzie Stefan Bobrowski, członek Zespołu Wzmacniania Wspólnoty Lokalnej przy Centrum Komunikacji Społecznej

Jak otwierać się na społeczność lokalną? Dyskusja nt. wyzwań i wypracowywanie rekomendacji