null

Stanowisko MRK w sprawie wykładni przepisów dotyczących tzw. kredytów frankowych

Drukuj otwiera się w nowej karcie

Miejski Rzecznik Konsumentów w Warszawie przedstawiła Sądowi Najwyższemu stanowisko w sprawie wykładni przepisów prawa dotyczących kredytów denominowanych i indeksowanych w walutach obcych. 

W związku z istniejącymi rozbieżnościami w orzecznictwie sądów powszechnych w sprawach dotyczących kredytów denominowanych i indeksowanych w walutach obcych, 29 stycznia 2021 r. Pierwsza Prezes Sądu Najwyższego zwróciła się o rozstrzygnięcie przez skład całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego sześciu zagadnień prawnych.

  1. Czy w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie wiąże konsumenta, możliwe jest przyjęcie, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów? 
     
  2. Czy w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego do takiej waluty umowa może wiązać strony w pozostałym zakresie?
     
  3. Czy w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej umowa ta może wiązać strony w pozostałym zakresie?
     
  4. Czy w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej, w wykonaniu której bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają odrębne roszczenia z tytułu nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron, czy też powstaje jedynie jedno roszczenie, równe różnicy spełnionych świadczeń, na rzecz tej strony, której łączne świadczenie miało wyższą wysokość?
     
  5. Czy w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej z powodu niedozwolonego charakteru niektórych jej postanowień, bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu rozpoczyna się od chwili ich wypłaty?
     
  6. Czy, jeżeli w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej którejkolwiek ze stron przysługuje roszczenie o zwrot świadczenia spełnionego w wykonaniu takiej umowy, strona ta może również żądać wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych przez drugą stronę?

W sprawie swoje stanowiska przedstawili Sądowi Najwyższemu: Przewodniczący KNF, Prezes NBP, Rzecznik Praw Obywatelskich i Rzecznik Praw Dziecka. 

Stanowisko w tej sprawie postanowiła też zająć Miejski Rzecznik Konsumentów w m.st. Warszawie, która już od 10 lat wspiera konsumentów, korzystających z kredytów hipotecznych indeksowanych i denominowanych w walutach obcych. 

Rzecznik opowiedziała się za zasadnością podjęcia przez Sąd Najwyższy uchwały o następującej treści:

  1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie wiąże konsumenta, nie jest możliwe przyjęcie, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
     
  2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego do takiej waluty umowa nie może wiązać stron w pozostałym zakresie.
     
  3. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu denominowanego w walucie obcej umowa nie może wiązać stron w pozostałym zakresie.
     
  4. W przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej, w wykonaniu której bank wypłacił kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają odrębne roszczenia z tytułu nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron.
     
  5. Przedawnienie roszczeń o zwrot nienależnie spełnionych świadczeń w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej w związku z niedozwolonym charakterem jej postanowień może rozpocząć bieg dla obu stron po podjęciu przez kredytobiorcę – konsumenta wiążącej (świadomej, wyraźnej i swobodnej) decyzji co do skutków związanych z abuzywnością.
     
  6. Jeżeli w przypadku nieważności lub bezskuteczności umowy kredytowej którejkolwiek ze stron przysługuje roszczenie o zwrot świadczenia spełnionego w wykonaniu takiej umowy, strona ta nie może żądać wynagrodzenia z tytułu korzystania z jej środków pieniężnych przez drugą stronę.

Termin posiedzenia Izby Cywilnej Sądu Najwyższego wyznaczono na 2 września 2021 r.

Pełna treść stanowiska Miejskiego Rzecznika Konsumentów w załączeniu. 

Załączniki: