null

Patrz co kupujesz. Telefon czy jego zdjęcie ?

Drukuj otwiera się w nowej karcie
telefon komórkowy
© Carlos Nobre

Miejski Rzecznik Konsumentów w Warszawie ostrzega, że na jednym z popularniejszych portali aukcyjnych coraz częściej pojawiają się aukcje, których treść sugeruje zakup aparatu telefonicznego. W rzeczywistości kupujący otrzymuje tylko zdjęcie reklamowanego towaru - w cenie … telefonu!

Na podstawie analizy kilku zbliżonych do siebie ofert zauważyć można elementy wspólne:

Nazwa aukcji na ogół nie budzi podejrzeń – często jest to pełna nazwa modelu telefonu wraz z dopiskami: „nowy!”, „stan idealny!” oraz innymi: „zdjęcia”, „zdjęcie po otwarciu”. Niekiedy już w nazwie podawane są również parametry techniczne telefonu.

Pierwsze zdanie opisu przedmiotu aukcji najczęściej brzmi: „Do sprzedania mam zdjęcie telefonu firmy (…)”, „Przedmiotem aukcji jest zdjęcie telefonu firmy(...) lub podobnie. 

W opisie przedmiotu aukcji Sprzedający podaje następnie cechy aparatu, jego parametry techniczne, wskazuje, że telefon posiada wszystkie akcesoria czasem zapewnia, że telefon jest nowy, wręcz prosto z pudełka albo opisuje telefon w inny sposób sugerujący, że to właśnie telefon jest przedmiotem aukcji. 

Na ogół sprzedawca prosi też o rozważne dokonywanie zakupów, a to dlatego, że wbrew temu czego może spodziewać się potencjalny nabywca sądząc po opisie przedmiotu, oferta nie dotyczy telefonu ale …. wyłącznie jego zdjęcia, niekiedy oprawionego w piękną ramkę. Sedno tkwi w tym jednym, jedynym, zwykle pierwszym zdaniu, które może umknąć uwadze potencjalnego kupującego, chcącemu nabyć telefon, który przeglądając różne oferty skupia się na ogół na opisie modelu, funkcji, stanu urządzenia. Pokreślić należy, że często oferty umieszczane są w dziale „Telefony i Akcesoria”.
W ocenie Miejskiego Rzecznika Konsumentów można uznać, że opisy takich aukcji, ich forma, mogą wprowadzać potencjalnego kupującego w błąd, sugerując mu, że przedmiotem aukcji jest telefon z akcesoriami.

Czy można odstąpić od takiej umowy ?
Można. Treść oferty skierowanej do klienta w sposób wprowadzający go w błąd skutkuje tym, że kupujący może uchylić się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli na podstawie art. 84 kodeksu cywilnego. Oświadczenie takie powinno być złożone na piśmie (art. 88 § 1 k.c.) – wzór oświadczenia. W oświadczeniu powinny być wskazane podstawy jego złożenia, wyjaśnienie dlaczego kupujący uważa, że został wprowadzony w błąd przez sprzedawcę oraz wezwanie do zwrotu wpłaconych pieniędzy. Od chwili złożenia oświadczenia strony powinny zwrócić sobie wszystko to co świadczyły.

Przedsiębiorcy: nieuczciwe praktyki rynkowe
Praktyka zamieszczania takich ofert przez przedsiębiorców może być ponadto uznana na nieuczciwą praktykę rynkową, której stosowanie jest zakazane.
Na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom  rynkowym (Dz. U. nr 171, poz. 1206) praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców jest nieuczciwa, jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta, zarówno przed zawarciem umowy, w trakcie jej zawierania jak i po jej zawarciu.
W przypadku zaistnienia nieuczciwej praktyki rynkowej, konsument, którego interes został zagrożony lub naruszony, może wystąpić bezpośrednio z powództwem do sądu cywilnego i żądać:
- zaniechania praktyki;
- usunięcia skutków tej praktyki;
- złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej
formie;
- naprawienia szkody na zasadach ogólnych;
- zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny.
Z powyższymi roszczeniami wystąpić może również Miejski Rzecznik Konsumentów jeśli przyłączy się do toczącego postępowania.

W przypadku umów konsumenckich (zawartych między konsumentem a przedsiębiorcą) kupujący może również odstąpić od umowy w terminie 10 dni od dnia otrzymania towaru bez podania przyczyn na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz. U. Nr 22, poz. 271 ze zm.). Prawo to nie przysługuje jednak w przypadku umów zawartych w drodze aukcji (a więc mogą z niego korzystać ci, którzy kupili w opcji typu „kup teraz”).
Odstąpienie od umowy powinno zostać dostarczone przedsiębiorcy na piśmie (wzór odstąpienia). Strony powinny zwrócić sobie to co nawzajem świadczyły w terminie 14 dni.

Jeśli sprzedawca uchyla się od zwrotu środków kupujący powinien zwrócić do sprzedawcy pismem z przedsądowym wezwaniem do zapłaty wyznaczając dodatkowy termin do zwrotu środków.
Po bezskutecznym upływie wskazanego w piśmie terminu kupujący może dochodzić roszczeń na drodze sądowej. Należy przy tym pamiętać, że dochodząc roszczeń przed sądem Powód (w tym przypadku kupujący) powinien udowodnić podstawy swoich roszczeń. Powinien więc posiadać materiały potwierdzające o wprowadzeniu w błąd (np. wydruki ze strony aukcji, korespondencję ze sprzedającym, oświadczenie o odstąpieniu od umowy lub oświadczenie o uchyleniu się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli i potwierdzenie jego doręczenia drugiej stronie).