null

Zmiany klimatu 2021 – czerwone światło dla ludzkości

Drukuj otwiera się w nowej karcie
Na zdjęciu widać panoramę Warszawy. Na pierwszym planie ulice i domy, widok w stronę Placu Teatralnego, w tle Wisła, Stadion Narodowy i Praga
Autor: nasze

Jesteśmy o krok od przegrzania planety, czyli punktu, po którym walczenie ze zmianami stanie się niemożliwe – alarmują w raporcie Zmiany klimatu 2021: podstawy fizyczne naukowcy Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) działającego przy ONZ. Warszawa od lat działa na rzecz zatrzymania zmiany klimatu.

Naukowcy są pewni, że by móc realnie wprowadzać zmiany, które pomogą naszemu gatunkowi przetrwać, w najbliższym czasie należy ograniczyć emisje nie tylko CO2, ale i innych gazów cieplarnianych. Ich niepokój wzbudza coraz większa emisja metanu, którego złoża uwalniają się pod wpływem topnienia lodowców i wiecznej zmarzliny na Syberii czy w Arktyce. Jeśli chcemy powstrzymać globalne ocieplenie, musimy wdrożyć plany osiągnięcia zeroemisyjności. Redukcja emisji i osiągnięcie neutralności klimatycznej są dziś absolutnym priorytetem. Odpowiednio duża redukcja może ustabilizować sytuację w ciągu 20-30 lat.

Właściwą odpowiedzią na ryzyko przegrzania planety jest zwiększenie efektywności energetycznej (na przykład poprzez termomodernizację budynków) oraz rezygnacja z paliw kopanych w produkcji energii, a także rozwój systemów jej magazynowania, pozwalających na ustabilizowanie naszego systemu energetycznego. Ogromnie ważne jest również odtworzenie różnorodności biologicznej i naturalnych ekosystemów. Przyczyniają się one do poprawy gospodarki wodnej oraz przeciwdziałają powodziom i niszczeniu gleb.

Warszawa analizuje i działa

Zmiana klimatu jest najpoważniejszym wyzwaniem, które stoi przed Warszawą. Stolica Polski przygotowuje Zieloną Wizję Warszawy, która jest odpowiedzią na Raport IPCC. Projekt zawiera komponent klimatyczny (CAP – Climate Action Plan realizowany we współpracy z organizacją C40 Cities i ma na celu wskazanie ścieżki wiodącej do neutralności klimatycznej najpóźniej w 2050 roku. Efektem prac będzie  długofalowy plan działań i inwestycji koniecznych do osiągnięcia tego celu. Ze szczegółami projektu można zapoznać się na specjalnej wirtualnej platformie informacyjnej.

Wnioski z Raportu IPCC zostaną także uwzględnione w innych realizowanych przez Warszawę strategiach działania, tak żeby jak najlepiej wykorzystać ogrom pracy wykonanej przez naukowców. Miasto stopniowo realizuje rekomendacje wypracowane przez Warszawski Panel Klimatyczny, który odbył się w 2020 roku. Dotyczą one m.in. zarządzania energią w budynkach, inwestowania w odnawialne źródła energii czy opracowania zielonych standardów projektowych dla budynków.

Od kilku lat Warszawa pomaga mieszkańcom w realizacji inwestycji, które chronią środowisko – zmniejszając zanieczyszczenie środowiska, redukując emisję i zwiększając retencję wód opadowych. Mieszkańcy mogą skorzystać z atrakcyjnych dotacji na instalację odnawialnych źródeł energii (pomp ciepła, fotowoltaiki, kolektorów słonecznych i mikroturbin wiatrowych), likwidację przestarzałych pieców i kotłów (tzw. kopciuchów), czy zbiorniki i urządzenia retencyjne.

Wśród innych działań Warszawy, które wpisują się w zalecenia raportu znaleźć można także modernizację energetyczną budynków miejskich, wymianę ok. 40 tysięcy opraw oświetleniowych na warszawskich ulicach na energooszczędne, czy też – prowadzoną od lat – wymianę autobusów miejskich na nowoczesne, nisko- i zeroemisyjne pojazdy. Aktualnie w taborze znajduje się 160 autobusów elektrycznych, 4 hybrydowe i 215 napędzanych skroplonym gazem ziemnym (LNG), których liczba do końca 2022 roku wzrośnie do 345. Warto pamiętać, że Warszawa jest jednym z europejskich liderów w dziedzinie eksploatacji autobusów zeroemisyjnych.

Stolica mocno stawia na rozwój terenów zieleni w swoich granicach. Obszar lasów miejskich zwiększył się w 2019 roku o 50 ha, a aktualnie prowadzone są prace nad tym, by przekazać kolejne działki pod zalesienie.

Raport, który nie pozostawia złudzeń

9 sierpnia, podczas 54. sesji Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC), naukowego ciała doradczego Organizacji Narodów Zjednoczonych, ogłoszono raport Zmiany klimatu 2021: podstawy fizyczne. Jest on największą aktualizacją stanu wiedzy w dziedzinie nauk o klimacie od roku 2014.

Raport bazuje na 14 tys. publikacji naukowych z obszaru nauk przyrodniczych. Pracowało nad nim 751 naukowców z kilkudziesięciu krajów oraz reprezentanci 195 rządów całego świata. Podsumowuje on aktualną wiedzę na temat zmian klimatu i prognozy ich dalszego przebiegu.

W podsumowaniu raportu IPCC przedstawiono główne wnioski, które powinny stać się podstawą do podejmowania działań przeciwdziałających katastrofie klimatycznej. Kluczowa konkluzja mówi, że nie ma już wątpliwości co do tego, że Ziemia ogrzewa się pod wpływem działalności człowieka. Emisje produkowane przez człowieka system klimatyczny naszej planety. Zmiany klimatyczne zachodzą coraz gwałtowniej i są coraz rozleglejsze, dotyczą każdego zakątku globu, niektóre z ich skutków są już nieodwracalne.

Dzięki odwiertom lodowym wiemy, że stężenie dwutlenku węgla w ziemskiej atmosferze jest najwyższe od co najmniej 2 mln lat. Wzrost poziomu mórz i oceanów jest najszybszy od co najmniej 3 tys. lat, a zasięg lodu arktycznego najmniejszy od co najmniej tysiąca lat. Cofanie się lodowców jest najsilniejsze od co najmniej 2 tys. lat.

Scenariusze, które przedstawiają naukowcy na podstawie przeanalizowanych badań, zakładają nieunikniony wzrost temperatur na Ziemi o 1,5°C, a niektóre z nich rysują jeszcze bardziej negatywne prognozy wzrostu o ponad 2°C. Dodatkowo, już niedługo mogą wyczerpać się możliwości pochłaniania dwutlenku węgla przez gleby i oceany, przez co będzie nam jeszcze trudniej walczyć z postępującą zmianą klimatu.

Zgodnie z obliczeniami z raportu IPCC, jeśli chcemy utrzymać wzrost temperatur na świecie poniżej 1,5°C, to możemy uwolnić do atmosfery jeszcze tylko 400 mld ton dwutlenku węgla. Jest to równowartość około 10 lat obecnych emisji. Wniosek z tego może być tylko jeden –to ostatnia chwila na zaprzestanie korzystania z paliw kopalnych.

Naszymi działaniami przyczyniamy się do zwiększenia prawdopodobieństwa wystąpienia i nasilenia ekstremalnych opadów, susz, cyklonów tropikalnych, a także upałów. Już teraz ekstremalne zjawiska pogodowe stają się normą. Już teraz dotykają nas susze, długie fale upałów i braki wody, a w niedalekiej przyszłości możemy doświadczyć braków żywności i prądu. Stałe podnoszenie poziomu oceanów i mórz doprowadzi do zalania dużych obszarów lądu. Wszystkie te czynniki spowodują olbrzymie migracje klimatyczne – ludzie będą szukać miejsc, w których będą mogli przeżyć.

Zespół IPCC opracował interaktywny atlas, który ułatwia dostęp do aktualnych informacji na temat zmian klimatu. Jest on dostępny na stronie IPCC (w języku angielskim).