null

Nadszedł czas działania

Drukuj otwiera się w nowej karcie
Widok z prawego brzegu Wisły na panoramę Warszawy z mostem Świętokrzyskim

Musimy ze sobą współpracować: w skali lokalnej, krajowej i globalnej. Bo zmiana klimatu nie zna granic administracyjnych ani różnic światopoglądowych – zaznacza Rafał Trzaskowski, prezydent m.st. Warszawy w przeddzień rozpoczęcia Szczytu Klimatycznego COP 26 w Glasgow.

Ludzkość stoi przed największym wyzwaniem w historii. Znaleźliśmy w sytuacji, którą bez przesady można nazwać globalna katastrofą klimatyczną. Nie dotyczy ona odległych obszarów naszego globu w bliżej nieokreślonej przyszłości, ale nas, teraz i tutaj.

Naukowcy nie pozostawiają złudzeń. To my – ludzie, produkując ogromne ilości gazów cieplarnianych, które trafiają do atmosfery oraz dewastując naturalne ekosystemy, doprowadziliśmy do gwałtownego ocieplenia klimatu Ziemi. Zostało nam zaledwie 10 lat, żeby ten proces wyhamować.

Zbyt długo ignorowaliśmy apele naukowców. W tej dekadzie rozstrzygnie się walka o to, czy uda nam się uniknąć katastrofalnych konsekwencji zmiany klimatu oraz w jakim stanie zostawimy planetę naszym dzieciom i wnukom. To od naszych decyzji zależy, czy przyszłe pokolenia będą mogły cieszyć się życiem, czy może będą walczyć o przetrwanie. To wreszcie od nas zależy, czy zostaniemy zapamiętani jako krótkowzroczni egoiści, czy jako ci, którzy ocalili ludzkość.

Dlatego najbliższe lata będą wymagały od nas – polityków, samorządowców, ludzi biznesu, działaczy społecznych oraz zwykłych obywateli – odważnych decyzji i zdecydowanych działań. Musimy w bardzo krótkim czasie dokonać radykalnych zmian w wielu obszarach: energetyce, transporcie, budownictwie, rolnictwie, polityce żywnościowej i naszym stylu życia. Taka transformacja to potężne wyzwanie, może największe przed jakim przyszło nam kiedykolwiek stanąć jako ludzkości. Jedno jest pewne – musimy działać kompleksowo i zrobić wszystko, żeby ta zmiana się powiodła. Zbyt wiele czasu straciliśmy już na debatowanie i snucie planów, które i tak nie były wprowadzane w życie. Musimy zacząć działać już dziś.

W Warszawie kryzys klimatyczny traktujemy bardzo poważnie. Dlatego zobowiązaliśmy się do zmniejszenia emisji szkodliwych gazów cieplarnianych w stolicy o 40 proc. do 2030, a neutralność klimatyczną chcemy osiągnąć do 2050 roku. To bardzo ambitny plan, ale mamy świadomość, że to miasta odgrywają kluczową rolę w walce o klimat odpowiadając za 70 proc. globalnej emisji dwutlenku węgla.

Droga do osiągnięcia tego celu nie będzie prosta, ale już nią kroczymy. Prowadzimy intensywne nasadzenia zieleni w przestrzeni miejskiej, inwestujemy w niskoemisyjny transport, przyznajemy wysokie dotacje na wymianę starych pieców i kotłów węglowych oraz na odnawialne źródła energii. W 2020 r. zorganizowaliśmy Warszawski Panel Klimatyczny, w którym 90 losowo wybranych mieszkańców przy pomocy ekspertów przygotowało rekomendacje dla miasta w obszarze zwiększenia efektywności energetycznej oraz zwiększenia udziału OZE w bilansie energetycznym. Część z tych rekomendacji już realizujemy: tworzymy standard zielonego budynku, zakładamy centrum doradztwa energetycznego dla mieszkańców, inwestujemy w odnawialne źródła energii w budynkach miejskich, powiększamy tereny miejskie pokryte lasami. Pracujemy również nad Zieloną Wizją Warszawy (Green City and Climate Action Plan),  pierwszym tego typu projektem w Polsce, w ramach którego przygotowany zostanie długoterminowy plan zrównoważonego rozwoju i osiągnięcia neutralności klimatycznej przez miasto.

Nie ustajemy w wysiłkach na rzecz ochrony klimatu, choć mamy świadomość, że trzeba zrobić o wiele więcej i znacznie szybciej. Nie wszystko też zleży wyłącznie od nas. Potrzebne są ogromne środki, ale także właściwe rozwiązania na szczeblu krajowym.

Niestety, planowane przez polski rząd reformy nie biorą tych wyzwań pod uwagę, a niektóre wręcz zmierzają w przeciwnym kierunku. Kurczowe trzymanie się paliw kopalnych jako głównego źródła energii, rozwiązania legislacyjne sprawiające, że instalowanie odnawialnych źródeł energii staje się coraz mniej korzystne czy zmniejszanie dochodów własnych samorządów to tylko kilka przykładów. Bez poważnej zmiany podejścia na szczeblu centralnym miasta nie będą mogły stać się neutralne klimatycznie. W Warszawie ok. 70 proc. emisji dwutlenku węgla pochodzi z elektrowni i elektrociepłowni znajdujących się pod nadzorem władz centralnych. Aby temu zaradzić  władze samorządowe muszą działać w porozumieniu z władzami państwa i państwowych spółek.

Wierzę, że pokonamy te przeszkody. Razem jesteśmy w stanie sprostać temu wielkiemu wyzwaniu, jakim jest globalny kryzys klimatyczny. Aby tak się stało, musimy ze sobą współpracować: w skali lokalnej, krajowej i globalnej. Bo zmiana klimatu nie zna granic administracyjnych ani różnic światopoglądowych.

Nadszedł czas działania. Właśnie dlatego Warszawa dołącza do akcji społecznej „Alarm dla klimatu”, organizowanej przez Koalicję Klimatyczną i Gazetę.pl. Niech syreny, które zawyją w polskich miastach w przeddzień rozpoczęcia Szczytu Klimatycznego COP 26 w Glasgow, wstrząsną nami i uświadomią wagę oraz pilność problemu, przed którym stoimy.

Rafał Trzaskowski, prezydent m.st. Warszawy